ارایه الگوی عدم قطعیت ناشی از ابهام در بازار سرمایه ایران

چکیده

این پژوهش با هدف ارائه الگوی عدم قطعیت ناشی از ابهام در بازار سرمایه ایران انجام شده است. رویکرد پژوهش، کیفی-کمی بوده که ابتدا با بهره‌گیری از روش دلفی فازی و دریافت نظرات ۱۵ نفر از خبرگان مالی منتخب به صورت هدفمند، ابعاد و شاخص‌های مؤثر استخراج گردید. ابزار گردآوری داده‌ها شامل پرسشنامه‌های خبره‌محور و پرسشنامه محقق‌ساخته مبتنی بر متغیرهای نهایی پژوهش بود. در ادامه، برای مدل‌سازی روابط و سطح‌بندی متغیرها، از رویکرد ساختاری-تفسیری (ISM) استفاده شد. نتایج پژوهش منجر به شناسایی و طبقه‌بندی شش سطح سلسله‌مراتبی از عوامل مؤثر شد؛ به‌طوری که متغیرهایی نظیر شرایط کلان اقتصادی، رفتار اطلاعاتی شرکت، کیفیت گزارشگری مالی، عوامل رفتاری سرمایه‌گذاران و شاخص‌های کیفیت سود هر یک در سطوح مختلف قدرت اثرگذاری قرار گرفتند. در سطح ششم که مهم ترین و اثرگذارترین سطح می باشد، عوامل شامل «سوگیری‌های رفتاری سرمایه‌گذاران،  پایداری سود و اقلام تعهدی اختیاری» می باشد. این یافته‌ها ضمن ارائه تصویری نظام‌مند از ابعاد و روابط عدم قطعیت ناشی از ابهام در بازار سرمایه ایران، می‌تواند مبنای تدوین سیاست‌ها و راهبردهای بهبود شفافیت و کاهش ریسک اطلاعاتی برای مدیران شرکت‌ها، سرمایه‌گذاران و سیاست‌گذاران قرار گیرد.