تأثیر فناوری بلاکچین بر شفافیت و کیفیت گزارشگری مالی شرکتهای ایرانی
کلمات کلیدی:
بلاکچین, شفافیت مالی, کیفیت گزارشگری مالی, دفترکل توزیعشده, حسابداریچکیده
هدف پژوهش حاضر بررسی تأثیر فناوری بلاکچین بر شفافیت و کیفیت گزارشگری مالی شرکتهای ایرانی بود. پژوهش حاضر از نظر هدف کاربردی و از نظر روش توصیفی–همبستگی بود که با رویکرد کمی و طرح مقطعی انجام شد. جامعه آماری پژوهش شامل مدیران مالی، حسابداران ارشد، حسابرسان داخلی و کارشناسان مالی شرکتهای فعال در ایران بود. حجم نمونه بر اساس فرمول کوکران ۳۸۴ نفر تعیین شد و نمونهگیری به روش در دسترس انجام گرفت. دادهها با استفاده از پرسشنامه محققساخته شامل ابعاد فناوری بلاکچین، شفافیت گزارشگری مالی و کیفیت گزارشگری مالی گردآوری شد. روایی صوری و محتوایی پرسشنامه توسط خبرگان تأیید شد و پایایی ابزار با آلفای کرونباخ و پایایی ترکیبی بررسی گردید. تحلیل دادهها با نرمافزارهای SPSS و SmartPLS و با استفاده از مدلیابی معادلات ساختاری مبتنی بر حداقل مربعات جزئی انجام شد. نتایج مدل اندازهگیری نشان داد که بارهای عاملی همه گویهها بالاتر از 0.70 بود. آلفای کرونباخ برای فناوری بلاکچین، شفافیت گزارشگری مالی و کیفیت گزارشگری مالی بهترتیب 0.89، 0.87 و 0.91 و پایایی ترکیبی آنها بهترتیب 0.91، 0.90 و 0.93 به دست آمد. مقادیر AVE نیز بهترتیب 0.64، 0.61 و 0.67 بود. در مدل ساختاری، مقدار R² برابر با 0.58 و مقدار Q² برابر با 0.36 گزارش شد. اثر فناوری بلاکچین بر شفافیت گزارشگری مالی مثبت و معنادار بود (β = 0.42، t = 4.85، p = 0.001). همچنین اثر فناوری بلاکچین بر کیفیت گزارشگری مالی نیز مثبت و معنادار به دست آمد (β = 0.35، t = 3.92، p = 0.001). نتایج نشان داد فناوری بلاکچین میتواند از طریق افزایش قابلیت ردیابی تراکنشها، کاهش امکان دستکاری دادهها، تقویت امنیت اطلاعات و بهبود قابلیت اتکای دادههای مالی، نقش مؤثری در ارتقای شفافیت و کیفیت گزارشگری مالی شرکتهای ایرانی ایفا کند.
دانلودها
مراجع
Almadadha, R. (2024). Blockchain Technology in Financial Accounting: Enhancing Transparency, Security, and ESG Reporting. Blockchains, 2, 312-333. https://doi.org/10.3390/blockchains2030015
Aswale, M. P. S., Vyawahare, M. N., Patange, A., Hargude, P., Gadkari, G., & Patil, S. (2024). Transparent Charity Application and Crowdfunding Using Blockchain. International Research Journal on Advanced Engineering Hub (Irjaeh), 2(05), 1221-1230. https://doi.org/10.47392/irjaeh.2024.0168
Bakhtiari, M., & Borhani, S. (2025). Investigating the Feasibility of Blockchain Technology in the Field of Accounting and Financial Reporting. 14(54), 133-148.
Biyadar, M., & Zaghari, N. (2025). Examining the application of blockchain in supply chain management, transparency, traceability, and trust. Twenty-Sixth National Conference on Applied Research in Electrical Sciences, Computer Science, and Biomedical Engineering, Shirvan, Iran.
Cui, Y. (2024). Supply Chain Transparency and Blockchain Design. Management Science. https://doi.org/10.1287/mnsc.2023.4851
Farooq, S., Ansari, Z., Alvi, A., Rustam, F., De la Torre Díez, I., Mazón, J. L., Rodríguez, C., & Ashraf, I. (2024). Blockchain based transparent and reliable framework for wheat crop supply chain. PLoS One, 19, e0295036. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0295036
Ghadi, Y. Y., Mazhar, T., & Shahzad, T. (2025). A Hybrid AI-Blockchain Security Framework for Smart Grids. Scientific reports, 15(20882). https://doi.org/10.1038/s41598-025-05257-w
Govindan, K., Jain, P., Singh, R. K., & Mishra, R. (2024). Blockchain technology as a strategic weapon to bring procurement 4.0 truly alive: Literature review and future research agenda. Transportation Research Part E: Logistics and Transportation Review, 181, 103352. https://doi.org/10.1016/j.tre.2023.103352
Hashemi Jouybari, S. R., Hosseini, S. M., & Abedi, H. (2025). An Integrated Framework of Artificial Intelligence and Blockchain for Enhancing Transparency and Efficiency in Financial Reporting and Auditing of Islamic Banks in the Digital Economy Context.
Ibrahimy, M. M., Norta, A., & Normak, P. (2024). Blockchain-based governance models supporting corruption-transparency: A systematic literature review. Blockchain: Research and Applications, 5(2), 100186. https://doi.org/10.1016/j.bcra.2023.100186
Iqbal, M. M., Ali, M. A., Hina, U., & Shaikh, T. A. (2025). The future of smart tax systems: Integrating artificial intelligence, blockchain, and autonomous compliance technologies for transparent and efficient tax administration. Journal of Social Sciences and Economics, 4(1), 100-109. https://doi.org/10.61363/hhnkcz03
Liao, K., Lin, L., & Sun, Y. (2025). Blockchain adoption and corporate financial reporting quality. Journal of Accounting and Public Policy, 49, 107265. https://doi.org/10.1016/j.jaccpubpol.2024.107265
Maleki Eskouei, M., & Motavali, R. (2024). Studying the Application of Blockchain Technology in Accounting and Its Effects on Security and Transparency of Financial Transactions. 11th International Conference on Modern Management and Accounting Studies in Iran, Tehran.
Mirza, F. (2024). Impact of Blockchain Technology on Financial Reporting in Small and Medium-Sized Enterprises (SMEs) in Pakistan. American Journal of Accounting, 6(2), 54-65. https://doi.org/10.47672/ajacc.2164
Pourrabi, M. K., Salehi, M., Delvaei, T., & Moradi, M. (2024). The Impact of Blockchain Application on Financial Reporting from the Viewpoint of Financial Managers. Scientific-Research Journal of International Business Management, 7(2), 193-209.
Raja, J., Ashish, A., Boianapalli, S., & Rashid, S. Z. (2025). Blockchain Technology in Supply Chain Management Enhancing Transparency and Efficiency. https://doi.org/10.1051/itmconf/20257602011
Seddighi, A. M. (2025). Application of Blockchain in Enhancing Transparency and Security of Financial Reporting: A Systematic Review Study. Experimental Accounting Research.
Toukabri, M., & Chaouachi, M. (2025). Exploring the Influence of Corporate Social Responsibility, Blockchain Transparency, and Cultural Alignment on Consumer Trust and Premium Pricing Willingness for Local Food in Saudi Arabia. Current Research in Nutrition & Food Science, 13(1). https://doi.org/10.12944/CRNFSJ.13.1.20
Uvet, H., Park, A., Dickens, J., Oh, J., & Hazen, B. (2025). How blockchain technology utilization influences corporate social responsibility through supply chain transparency and the role of supplier risk. The International Journal of Logistics Management. https://doi.org/10.1108/IJLM-04-2024-0245
Wang, Z., Li, H., & Zhou, T. (2024). Integration of blockchain and cloud computing in banking audit: Information traceability and report quality. Information Systems Frontiers, 26(2), 215-235. https://www.mdpi.com/1911-8074/17/8/372
Wani, N., Phalke, A., Mane, P., Mohapatra, S., & Shahabade, R. (2024). Smart Crowdfunding: Leveraging Blockchain for Fraud Prevention and Transparency. International Research Journal of Modernization in Engineering Technology and Science. https://doi.org/10.56726/irjmets53552
Yaroshenko, O. M., Puntus, D. A., Chanysheva, H. I., Moskalenko, O. V., & Sliusar, A. M. (2025). Integration of blockchain technologies into the social security system: transparency and efficiency. Revista de Derecho de la Seguridad Social, Laborum(42), 243-257.
دانلود
چاپ شده
ارسال
بازنگری
پذیرش
شماره
نوع مقاله
مجوز
حق نشر 2025 Mohammad Mahdi Moeiniyan (Author); Hamidreza Gholamnia Roshan (Corresponding author); Kaveh Azinfar (Author)
این پروژه تحت مجوز بین المللی Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 می باشد.
