تحلیل نامتقارن اثرات گزارشگری پایداری بر عملکرد مالی شرکتها: شواهدی از شرکتهای پذیرفتهشده در بورس اوراق بهادار عراق
کلمات کلیدی:
گزارشهای پایداری, عملکرد مالی, تأثیر نامتقارن, بورس اوراق بهادار عراقچکیده
پژوهش حاضر با هدف تحلیل اثرات نامتقارن ابعاد زیستمحیطی، اجتماعی و حاکمیتی گزارشگری پایداری بر عملکرد مالی حسابداریمحور و بازارمحور شرکتهای پذیرفتهشده در بورس اوراق بهادار عراق انجام شد. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش، پسرویدادی و مبتنی بر تحلیل دادههای ثانویه بود. جامعه پژوهش را ۱۰۳ شرکت ثبتشده در بورس اوراق بهادار عراق تشکیل دادند و شرکتهای واجد معیارهای ورود با روش نمونهگیری هدفمند بررسی شدند. دادههای دوره ۲۰۱۸ تا ۲۰۲۳ از پایگاه Refinitiv، سامانه رسمی بورس عراق، صورتهای مالی حسابرسیشده، گزارشهای سالانه، گزارشهای مسئولیت اجتماعی و اسناد پایداری شرکتها استخراج شد. کیفیت گزارشگری پایداری براساس شاخصهای GRI و ابعاد زیستمحیطی، اجتماعی و حاکمیتی ارزیابی گردید. عملکرد مالی با بازده داراییها، بازده داراییهای تعدیلشده، نسبت کیوی توبین و ارزش بنگاه سنجیده شد. دادهها با تحلیل مؤلفههای اصلی، مدلسازی معادلات ساختاری مبتنی بر حداقل مربعات جزئی و تحلیل تطبیقی کیفی مجموعه فازی و موارد متضاد تحلیل شدند. نتایج مدل ساختاری نشان داد شاخصهای اجتماعی، حاکمیتی، اقتصادی و زیستمحیطی اثر مثبت و معناداری بر پایداری داشتند؛ آمارههای t برای این مسیرها بهترتیب ۴٫۸۲۱، ۵٫۰۲۸، ۲٫۵۵۵ و ۲٫۵۱۷ بود که همگی در سطح ۰٫۰۵ معنادار بودند. پایداری نیز اثر مثبت و معناداری بر عملکرد مالی بازارمحور داشت (t=9.365، p<0.001) و اندازه شرکت بهطور معناداری عملکرد مالی بازارمحور را پیشبینی کرد (t=2.701، p=0.007). تحلیل موارد متضاد نشان داد حدود ۳۴ درصد مشاهدات مربوط به رابطه شاخص زیستمحیطی و بازده داراییها از الگوی خطی تبعیت نمیکردند؛ بهطوریکه ۱۸٫۶ درصد دارای عملکرد زیستمحیطی پایین و بازده مالی بالا و ۱۵٫۷ درصد دارای عملکرد زیستمحیطی بالا و بازده مالی پایین بودند. الگوهای مشابهی در سایر ابعاد پایداری مشاهده شد که از نامتقارنبودن روابط حمایت کرد. گزارشگری پایداری میتواند عملکرد مالی شرکتها را بهبود دهد، اما شدت و جهت این اثر به ترکیب ابعاد پایداری، اندازه شرکت، صنعت و شرایط بازار وابسته است؛ بنابراین، نهادینهسازی راهبردهای یکپارچه و متناسب با زمینه شرکت، اثربخشتر از افشای نمادین یا پراکنده خواهد بود.
دانلودها
مراجع
Abdullah, A. (2023). The effect of sustainability information disclosure on the performance of Iraqi companies within the framework of corporate governance. Iraqi Journal of Financial Management, 7(3), 50-68.
Abdullah, A. (2024). The effect of sustainability information disclosure on the financial performance of Iraqi companies within the framework of corporate governance. Iraqi Journal of Financial Management, 8(2), 45-64.
Al-Kaab, R. (2023). The extent of Iraqi companies' compliance with sustainability reporting standards (GRI). Journal of Iraqi Reporting Standards, 4(1), 80-97.
Alshuqairi, A. (2023). The effect of sustainability information disclosure on financial performance transparency in Iraqi banks. Journal of Iraqi Banking Financial Research, 7(3), 58-76.
Alshuqairi, A. (2024). The effect of sustainability information disclosure on financial performance transparency in Iraqi banks. Journal of Iraqi Banking Financial Research, 8(2), 45-63.
Asgari, H. (2023). Examining the effect of corporate social performance on the financial performance of companies listed on the Tehran Stock Exchange with emphasis on the moderating role of investor sentiment. Journal of Financial and Behavioral Research in Accounting, 3(2), 91-112.
Atz, U., Van Holt, T., Liu, Z. Z., & Bruno, C. C. (2023). Does sustainability generate better financial performance? Review, meta-analysis, and propositions. Journal of Sustainable Finance & Investment, 13(1), 802-825. https://doi.org/10.1080/20430795.2022.2106934
Bouslah, K., Liern, V., Ouenniche, J., & Pérez-Gladish, B. (2022). Ranking firms based on their financial and diversity performance using multiple-stage unweighted TOPSIS. International Transactions in Operational Research, 29(4), 1-21. https://doi.org/10.1111/itor.13143
Bruna, M. G., Loprevite, S., Raucci, D., Ricca, B., & Rupo, D. (2022). Investigating the marginal impact of ESG results on corporate financial performance. Finance Research Letters, 47, 102828. https://doi.org/10.1016/j.frl.2022.102828
Coelho, R., Jayantilal, S., & Ferreira, J. J. (2023). The impact of social responsibility on corporate financial performance: A systematic literature review. Corporate Social Responsibility and Environmental Management, 30(4), 1535-1560. https://doi.org/10.1002/csr.2446
Dadashi, N. (2022). The effect of social responsibility and risk-taking on corporate performance considering the moderating variable of financial constraint. Journal of Management Accounting and Auditing Knowledge, 11(41), 40-58.
Gupta, M. (2025). Sustainability reporting in the banking sector: Evidence from emerging economies. Meditari Accountancy Research, 33(1), 53-85. https://doi.org/10.1108/MEDAR-03-2024-2408
Hamad, S. (2023). The effect of sustainability report disclosure on the financial performance of private banks in Erbil. Erbil Journal of Financial Research, 5(1), 63-82.
Jafar, H. (2023a). The role of social responsibility reports in increasing transparency and information disclosure in Iraqi private banks. Iraqi Journal of Banking and Finance, 6(2), 25-43.
Jafar, H. (2023b). The role of social responsibility reports in increasing transparency and information disclosure in Iraqi private banks. Iraqi Journal of Banking and Finance, 6(2), 21-39.
Jasim, F. (2024). The effect of sustainability reports on the financial performance of Iraqi banks. Iraqi Journal of Accounting and Finance, 9(1), 75-93.
Kara, K., Özyürek, H., Yalçın, G. C., & Burgaz, N. (2024). Enhancing financial performance evaluation: The MEREC-RBNAR hybrid method for sustainability-indexed companies. Journal of Soft Computing and Decision Analytics, 2(1), 236-257. https://doi.org/10.31181/jscda21202444
Kushalia, R. (2025). The relationship between sustainability reporting and financial performance of non-financial companies in Sri Lanka. Asian Journal of Accounting and Finance, 6(1), 75-98.
Montoro, L. (2024). The influence of sustainability reporting on corporate financial performance. Sustainability Journal, 16(2), 1024-1046.
Nasution, S. W. P., Wardhani, W., Sa'diah, K., Simanjuntak, V. C., & Ekawati, Y. A. (2024). Exploring the correlation between corporate governance and financial performance of listed companies in Indonesia's stock market. The Journal of Academic Science, 1(8), 1001-1015. https://doi.org/10.59613/0kz0g282
Rashidi, M. (2022). The effect of investor sentiment on corporate social performance. Accounting Research Journal, 12(2), 25-43.
Rezaei, G. (2023). Business strategy and labor investment efficiency in firms. Journal of Stable Economy and Sustainable Development, 4(1), 72-89.
Rockness, J., Schlacter, R., & Rockness, H. O. (2021). Corporate performance and hazardous waste disposal: A historical and ethical perspective. Journal of Business Ethics, 173(4), 755-772.
Saeed, M. M., Mohammed, S. S., Kumari, M., & Pandey, G. (2025). The impact of corporate environmental reporting on the financial performance of listed manufacturing firms in Ghana. Corporate Social Responsibility and Environmental Management, 32(1), 1230-1244. https://doi.org/10.1002/csr.3015
Shaaban, M. (2024). The effect of sustainability reporting on financial performance of industrial companies in emerging markets. International Journal of Financial Research, 15(2), 211-229.
Steel, P., & House, A. (2024). Short-term pain for long-term gain? A longitudinal meta-analysis of downsizing-financial performance relationships. Frontiers in Behavioral Economics, 3, 1237750. https://doi.org/10.3389/frbhe.2024.1237750
Yaseen, M. T., Hasan, E. M., Jasim, S. F., Kadhim, S. R., & Sabti, Y. M. (2024). The influence of corporate governance on the financial performance of the Asian stock market of large companies. South Asian Journal of Social Sciences & Humanities, 5(4), 134-151. https://doi.org/10.48165/sajssh.2024.5412
دانلود
چاپ شده
ارسال
بازنگری
پذیرش
شماره
نوع مقاله
مجوز
حق نشر 2025 Faraj Akraa (Author); Sahar Sepasi (Corresponding author); Javad Rezazadeh (Author)
این پروژه تحت مجوز بین المللی Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 می باشد.
