حسابداری، امور مالی و هوش محاسباتی 3092-7366 در دست انتشار 1406 06 01 Futures Study of the Drivers Affecting the Implementation of the Income Tax Accounting Standard آینده‌پژوهی پیشران‌های مؤثر بر پیاده‌سازی استاندارد حسابداری مالیات بر درآمد 1 24 FA محمد فرهادی مهر دانشجوی دکتری، گروه حسابداری، واحد بین الملل کیش، دانشگاه آزاد اسلامی، کیش، ایران علی جعفری گروه حسابداری، واحد قائمشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، قائمشهر، ایران حسین بدیعی گروه حسابداري، واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران سعید امینی گروه حسابداری، واحد ورامین، دانشگاه آزاد اسلامی، ورامین، ایران Journal Article 1405 01 05 <p>This study aimed to identify, analyze, and prioritize the key drivers shaping the future implementation of the income tax accounting standard, with particular emphasis on Iranian Accounting Standard No. 35. This applied, exploratory study was conducted using a futures studies approach. The participants comprised 18 experts in accounting, auditing, and taxation, including certified public accountants, senior financial managers of listed companies, and university professors of accounting, who were selected through judgmental purposive sampling. Data were collected in 2025 through documentary analysis, expert interviews, and the Delphi method. Following the screening process, 35 drivers were identified and classified into six dimensions: legal, political, technological, economic, organizational, and social. The relationships among the drivers were incorporated into a 35×35 Matrix of Potential Direct Influences, considering a 10-year time horizon. MICMAC software was employed to assess the direct and indirect influence, dependence, and structural positions of the identified drivers. The structural analysis indicated that the system governing the implementation of the income tax accounting standard was dynamic, highly interconnected, and relatively unstable. The most influential direct drivers were changes in governments, tax pressure on companies, increased costs of standard implementation, stability of tax laws and regulations, acceptance of deferred tax accounting in tax audits, and political intervention in the formulation and enforcement of reporting requirements. Regarding indirect effects, the highest-ranking drivers were increased implementation costs, managers’ attitudes toward financial transparency and tax disclosure, tax pressure on companies, changes in governments, accountants’ professional knowledge and skills, and anti-corruption and administrative transparency policies. These findings demonstrate that political, economic, legal, organizational, and professional factors jointly shape the future implementation of the standard. The effective and sustainable implementation of Accounting Standard No. 35 depends not only on technical accounting requirements but also on political and regulatory stability, manageable compliance costs, acceptance of deferred tax accounting by tax authorities, managerial support for transparency, and the professional competence of accountants. Accordingly, coordinated policies should focus on regulatory stability, reduced implementation costs, professional training, administrative transparency, and closer alignment between financial reporting and tax auditing practices.</p> <p>پژوهش حاضر با هدف شناسایی، تحلیل و اولویت‌بندی پیشران‌های کلیدی مؤثر بر آینده پیاده‌سازی استاندارد حسابداری مالیات بر درآمد، با تأکید بر استاندارد حسابداری شماره ۳۵، انجام شد. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر ماهیت و روش، اکتشافی و مبتنی بر رویکرد آینده‌پژوهی بود. جامعه مشارکت‌کنندگان پژوهش شامل خبرگان حوزه حسابداری، حسابرسی و مالیات بود که از میان آنان ۱۸ نفر شامل حسابداران رسمی، مدیران ارشد مالی شرکت‌های پذیرفته‌شده در بورس و اعضای هیئت علمی رشته حسابداری، با روش نمونه‌گیری هدفمند قضاوتی انتخاب شدند. داده‌ها در سال ۱۴۰۴ از طریق مطالعات اسنادی، مصاحبه با خبرگان و اجرای فرایند دلفی گردآوری شد. پس از غربالگری، ۳۵ پیشران در شش بُعد قانونی، سیاسی، فناورانه، اقتصادی، سازمانی و اجتماعی شناسایی شد. روابط متقابل پیشران‌ها در قالب ماتریس اثرات مستقیم بالقوه ۳۵×۳۵ و با افق زمانی ۱۰ ساله تحلیل شد. برای تعیین میزان اثرگذاری، اثرپذیری و روابط مستقیم و غیرمستقیم متغیرها از نرم‌افزار MICMAC استفاده شد. نتایج تحلیل ساختاری نشان داد که نظام پیاده‌سازی استاندارد حسابداری مالیات بر درآمد از ساختاری پویا، پیچیده و نسبتاً ناپایدار برخوردار است. بر اساس اثرات مستقیم، تغییرات دولت‌ها، فشار مالیاتی بر شرکت‌ها، افزایش هزینه‌های اجرای استاندارد، ثبات قوانین و مقررات مالیاتی، پذیرش حسابداری مالیات انتقالی در رسیدگی‌های مالیاتی و مداخلات سیاسی در تدوین و اعمال الزامات گزارشگری، مهم‌ترین پیشران‌ها بودند. در تحلیل اثرات غیرمستقیم نیز افزایش هزینه‌های اجرای استاندارد، نگرش مدیران به شفافیت مالی، فشار مالیاتی بر شرکت‌ها، تغییرات دولت‌ها، دانش تخصصی حسابداران و سیاست‌های ضدفساد و شفافیت اداری بالاترین رتبه‌ها را به دست آوردند. آینده اجرای موفق استاندارد شماره ۳۵ بیش از آنکه صرفاً به الزامات فنی حسابداری وابسته باشد، تحت تأثیر ثبات سیاسی و قانونی، هزینه‌های انطباق، رویکرد نظام مالیاتی، نگرش مدیران و ظرفیت حرفه‌ای حسابداران قرار دارد. بنابراین، تدوین سیاست‌های باثبات، کاهش هزینه‌های اجرا، پذیرش مالیات انتقالی در رسیدگی‌ها و تقویت شفافیت و مهارت‌های تخصصی ضروری است.</p> https://jafci.com/index.php/jafci/article/download/493/300