حسابداری، امور مالی و هوش محاسباتی 3092-7366 2 پیاپی ۵ 1403 09 30 Presenting a Conceptual Model for Financial Corruption Detection Based on Transparency and Financial Discipline Using a Thematic Analysis Approach ارائه مدل مفهومی کشف فساد مالی مبتنی بر شفافیت و انضباط مالی با رویکرد تحلیل مضمون 229 251 FA زینب ناطقی رستمی گروه حسابداری، واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. رویا دارابی گروه حسابداری، واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. زهره حاجیها گروه حسابداری، واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. Journal Article 1403 05 01 <p>The present study aimed to develop a conceptual model for financial corruption detection based on transparency and financial discipline using thematic analysis. This applied study adopted an exploratory qualitative design. Participants included 21 academics, auditors, inspectors, financial managers, and experts in accounting, internal control, financial supervision, and corruption prevention in Tehran. They were selected through purposive criterion-based and snowball sampling. Data were collected using in-depth semi-structured interviews, and recruitment continued until theoretical saturation was achieved. The data were analyzed through the six phases of thematic analysis, including familiarization with the data, initial coding, searching for themes, reviewing themes, defining and naming themes, and developing the final model. MAXQDA software was used for data organization and retrieval. The credibility and dependability of the findings were ensured through member checking, peer review, constant comparison, prolonged engagement with the data, and documentation of analytical decisions. Analysis of the interviews generated 1,248 meaningful statements, 412 initial codes, 93 basic themes, 25 organizing themes, and 6 overarching themes. The overarching themes comprised financial transparency infrastructure, financial discipline mechanisms, intelligent detection and monitoring capacities, organizational governance and accountability, barriers and corruption-risk conditions, and outcomes and feedback of financial corruption detection. The findings indicated that financial transparency enhanced the visibility of irregularities through completeness, accuracy, timeliness, accessibility, comparability, and traceability of information. Financial discipline provided standards for identifying misconduct through budgetary, contractual, accounting, expenditure, payment, and internal-control requirements. Intelligent monitoring capacities acted as an operational mechanism that converted financial information and disciplinary rules into risk alerts and investigable evidence. Organizational governance, oversight independence, managerial accountability, and a supportive reporting culture strengthened the model, whereas conflicts of interest, political interference, regulatory ambiguity, concentration of authority, and organizational secrecy weakened its effectiveness. The outcomes of effective detection included early identification, loss reduction, stronger deterrence, institutional trust, process correction, and organizational learning.</p> <p>هدف پژوهش حاضر ارائه مدل مفهومی کشف فساد مالی مبتنی بر شفافیت و انضباط مالی با استفاده از رویکرد تحلیل مضمون بود. پژوهش حاضر از نظر هدف کاربردی و از نظر رویکرد، کیفی و اکتشافی بود. مشارکت‌کنندگان شامل 21 نفر از اعضای هیئت علمی، حسابرسان، بازرسان، مدیران مالی و خبرگان حوزه‌های حسابداری، کنترل داخلی، نظارت مالی و مبارزه با فساد در شهر تهران بودند که با استفاده از نمونه‌گیری هدفمند معیارمحور و گلوله‌برفی انتخاب شدند. گردآوری داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته عمیق انجام شد و نمونه‌گیری تا دستیابی به اشباع نظری ادامه یافت. داده‌ها با استفاده از فرایند شش‌مرحله‌ای تحلیل مضمون شامل آشنایی با داده‌ها، کدگذاری اولیه، تشکیل مضامین، بازبینی مضامین، تعریف و نام‌گذاری مضامین و تدوین مدل نهایی تحلیل شدند. برای مدیریت داده‌ها از نرم‌افزار MAXQDA استفاده شد و اعتبار یافته‌ها از طریق بازبینی مشارکت‌کنندگان، ارزیابی همتایان، مقایسه مستمر داده‌ها و مستندسازی فرایند تحلیل تأمین گردید. تحلیل مصاحبه‌ها به استخراج 1248 گزاره معنادار، 412 کد اولیه، 93 مضمون پایه، 25 مضمون سازمان‌دهنده و 6 مضمون فراگیر منجر شد. مضامین فراگیر شامل زیرساخت‌های شفافیت مالی، سازوکارهای انضباط مالی، ظرفیت‌های کشف و نظارت هوشمند، حکمرانی سازمانی و پاسخ‌گویی، موانع و زمینه‌های خطر فساد و پیامدها و بازخوردهای کشف فساد مالی بودند. نتایج نشان داد شفافیت مالی از طریق جامعیت، صحت، به‌موقع بودن، دسترس‌پذیری، مقایسه‌پذیری و قابلیت ردیابی اطلاعات، امکان مشاهده انحراف‌ها را فراهم می‌کند؛ در حالی که انضباط مالی با ایجاد معیارهای بودجه‌ای، معاملاتی، حسابداری و کنترلی، زمینه تشخیص تخلف را به وجود می‌آورد. ظرفیت‌های نظارت هوشمند نقش واسط در تبدیل اطلاعات و قواعد به هشدارهای قابل رسیدگی داشتند و حکمرانی و پاسخ‌گویی، اثربخشی مدل را تقویت کردند.</p> https://jafci.com/index.php/jafci/article/download/447/284