حسابداری، امور مالی و هوش محاسباتی 3092-7366 در دست انتشار 1406 02 01 Developing an Indigenous Model of Auditors’ Ethical Sustainability Based on Grounded Theory تدوین الگوی بومی پایداری اخلاقی حسابرسان بر اساس نظریه داده‌بنیاد 1 27 FA سعيده فتاحي بافقي گروه حسابداري، واحد بين المللي كيش، دانشگاه آزاد اسلامي،كيش، ايران خسرو مرادی شهدادی گروه مدیریت و حسابداری، واحد قشم، دانشگاه آزاد اسلامی، قشم، ایران مرتضي باوقار گروه حسابداری،واحد بندرعباس،دانشگاه آزاد اسلامی،بندرعباس،ایران Journal Article 1404/11/04 <p>The present study aimed to develop an indigenous model of auditors’ ethical sustainability in Iran based on grounded theory and to identify its causal, contextual, intervening, strategic, and consequential dimensions. This study was fundamental in purpose and qualitative in nature and was conducted using grounded theory with a paradigmatic approach. The participants included Iranian auditing experts, university professors, managers of the Audit Organization, and auditing firms who were selected through purposive and theoretical sampling. Data were collected through semi-structured interviews with 15 experts, and the interview process continued until theoretical saturation was achieved. Data analysis was performed through open, axial, and selective coding using MaxQDA18 software. Lincoln and Guba’s criteria, including credibility, transferability, dependability, and confirmability, were employed to ensure the trustworthiness of the findings. The findings indicated that auditors’ ethical sustainability is influenced by both intrinsic and acquired causal conditions. Intrinsic factors included conscience, moral courage, religious beliefs, honesty, intellectual independence, and family upbringing, whereas acquired factors included professional competence, experience, critical thinking, stress management, and commitment to continuous learning. Contextual conditions were categorized into organizational, professional, and macro-social dimensions, while intervening conditions consisted of economic, managerial, legal, cultural, and competitive pressures. The extracted strategies were classified into educational-developmental, structural-supervisory, and selection-supportive dimensions. The results further demonstrated that ethical sustainability contributes to higher audit quality, enhanced public trust, strengthened professional credibility, and improved capital market stability. The paradigmatic model demonstrated that auditors’ ethical sustainability emerges from the complex interaction of individual, organizational, professional, and environmental factors. Achieving sustainable ethical behavior among auditors requires strengthening professional ethics infrastructures, institutional support systems, continuous education, and ethical organizational cultures. The proposed model can serve as a framework for professional policymaking, regulatory guideline development, and enhancement of public trust in the auditing profession in Iran.</p> <p>هدف پژوهش حاضر، ارائه الگوی بومی پایداری اخلاقی حسابرسان در ایران بر اساس رویکرد نظریه داده‌بنیاد و شناسایی شرایط علی، زمینه‌ای، مداخله‌گر، راهبردها و پیامدهای آن بود. این پژوهش از نظر هدف بنیادی و از نظر ماهیت کیفی بود که با استفاده از روش نظریه داده‌بنیاد و رویکرد پارادایمی انجام شد. جامعه پژوهش شامل خبرگان حرفه حسابرسی ایران، اساتید دانشگاه، مدیران سازمان حسابرسی و مؤسسات حسابرسی بود که با روش نمونه‌گیری هدفمند و نظری انتخاب شدند. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با 15 نفر از خبرگان گردآوری شد و فرآیند مصاحبه تا رسیدن به اشباع نظری ادامه یافت. تحلیل داده‌ها در سه مرحله کدگذاری باز، محوری و انتخابی با استفاده از نرم‌افزار MaxQDA18 انجام شد و برای ارزیابی اعتبار یافته‌ها از معیارهای لینکلن و گوبا شامل قابلیت اعتبار، انتقال‌پذیری، اطمینان‌پذیری و تأییدپذیری استفاده گردید. یافته‌ها نشان داد که پایداری اخلاقی حسابرسان تحت تأثیر شرایط علی فردی ـ ذاتی و فردی ـ اکتسابی قرار دارد. عوامل ذاتی شامل وجدان کاری، شجاعت اخلاقی، اعتقادات مذهبی، صداقت، استقلال فکری و تربیت خانوادگی بود و عوامل اکتسابی شامل صلاحیت حرفه‌ای، تجربه، تفکر انتقادی، مدیریت استرس و تعهد به یادگیری مداوم شناسایی شد. همچنین شرایط زمینه‌ای در سه سطح سازمانی، حرفه‌ای و کلان اجتماعی طبقه‌بندی گردید و شرایط مداخله‌گر شامل فشارهای اقتصادی، مدیریتی، قانونی، فرهنگی و رقابتی بود. راهبردهای اصلی پژوهش در سه محور توسعه آموزشی، ساختاری ـ نظارتی و گزینش ـ حمایتی استخراج شد. نتایج همچنین نشان داد که پایداری اخلاقی حسابرسان به ارتقای کیفیت حسابرسی، افزایش اعتماد عمومی، تقویت اعتبار حرفه حسابرسی و بهبود ثبات بازار سرمایه منجر می‌شود. الگوی پارادایمی پژوهش نشان داد که پایداری اخلاقی حسابرسان حاصل تعامل پیچیده عوامل فردی، سازمانی، حرفه‌ای و محیطی است و تحقق آن نیازمند تقویت زیرساخت‌های اخلاق حرفه‌ای، حمایت نهادی، آموزش مستمر و توسعه فرهنگ سازمانی اخلاق‌محور می‌باشد. این الگو می‌تواند مبنایی برای سیاست‌گذاری حرفه‌ای، تدوین دستورالعمل‌های نظارتی و ارتقای اعتماد عمومی به حرفه حسابرسی در ایران قرار گیرد.</p> https://jafci.com/index.php/jafci/article/download/437/244