حسابداری، امور مالی و هوش محاسباتی 3092-7366 در دست انتشار 1406 04 01 The Pattern of Apolitical Behavior of Auditors of the Court of Accounts of Iran from the Perspective of Detecting and Disclosing Violations in Executive Agencies الگوی سیاست‌گریزی حسابرسان دیوان محاسبات ایران از منظر کشف و افشای تخلفات دستگاه‌های اجرایی 1 17 FA شفیع کهیانی گروه حسابداری، واحد شهرکرد، دانشگاه آزاد اسلامی، شهرکرد، ایران. حمیدرضا جعفری دهکردی گروه حسابداری، واحد شهرکرد، دانشگاه آزاد اسلامی، شهرکرد، ایران بهاره بنی طالبی دهکردی گروه حسابداری، واحد شهرکرد، دانشگاه آزاد اسلامی، شهرکرد، ایران. Journal Article 1404/10/01 <p>The present study aimed to design and present a model of apolitical behavior among auditors of the Court of Accounts of Iran with emphasis on the process of detecting and disclosing violations in executive agencies and identifying the factors influencing professional independence and neutrality in the public auditing system. This study was applied in terms of purpose and qualitative-exploratory in nature using the grounded theory approach based on the Strauss and Corbin model. The research population consisted of experts, managers, and senior auditors of the Court of Accounts of Iran. Using purposive and theoretical sampling, 31 participants were selected until theoretical saturation was achieved. Data were collected through semi-structured interviews and analyzed using open, axial, and selective coding procedures. To assess coding reliability, Cohen’s Kappa coefficient was calculated through SPSS version 24, yielding a value of 0.702, indicating acceptable reliability. In the quantitative section, 170 auditors were selected through simple random sampling. The findings revealed that auditors’ apolitical behavior is influenced by five major categories including causal conditions, contextual conditions, intervening conditions, strategies, and consequences. Human resource reform, professional independence, and occupational dignity were identified as the most influential causal factors. Merit-based organizational culture, reduced political influence, and independent decision-making authority were recognized as contextual conditions. Organizational independence, specialized professional training, and psychological empowerment were identified as the most important strategic factors. The results further demonstrated that the implementation of the apolitical auditing model contributes to ethical improvement, enhanced transparency, reduced corruption, stronger work morale, healthier auditing practices, and increased public trust in the supervisory system. The findings indicated that establishing apolitical behavior among auditors of the Court of Accounts requires strengthening professional independence, institutionalizing professional ethics, implementing meritocracy, and utilizing modern auditing technologies. These factors can significantly improve the effectiveness of detecting and disclosing violations and contribute to financial transparency, institutional accountability, and public trust in the administrative system.</p> <p>هدف پژوهش حاضر طراحی و ارائه الگویی برای سیاست‌گریزی حسابرسان دیوان محاسبات ایران با تمرکز بر فرآیند کشف و افشای تخلفات دستگاه‌های اجرایی و تبیین عوامل مؤثر بر استقلال حرفه‌ای و بی‌طرفی حسابرسان در نظام نظارتی کشور بود. پژوهش حاضر از نظر هدف کاربردی و از نظر ماهیت، کیفی-اکتشافی با رویکرد نظریه داده‌بنیاد مبتنی بر الگوی استراوس و کوربین بود. جامعه پژوهش شامل خبرگان، مدیران و حسابرسان دیوان محاسبات کشور بود که با استفاده از نمونه‌گیری هدفمند و نظری، 31 نفر تا رسیدن به اشباع نظری انتخاب شدند. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته گردآوری و در سه مرحله کدگذاری باز، محوری و انتخابی تحلیل شدند. به‌منظور سنجش پایایی کدگذاری‌ها، ضریب کاپا با استفاده از نرم‌افزار SPSS نسخه 24 محاسبه شد که مقدار 0.702 به‌دست آمد و بیانگر پایایی مناسب داده‌ها بود. در بخش کمی نیز 170 نفر از حسابرسان دیوان محاسبات به روش تصادفی ساده انتخاب شدند. یافته‌های پژوهش نشان داد سیاست‌گریزی حسابرسان تحت تأثیر پنج دسته عامل شامل شرایط علّی، زمینه‌ای، مداخله‌گر، راهبردها و پیامدها قرار دارد. در بخش شرایط علّی، اصلاح منابع انسانی، استقلال حرفه‌ای و شئونات شغلی حسابرس بیشترین نقش را داشتند. فرهنگ سازمانی مبتنی بر شایسته‌سالاری، کاهش نفوذ سیاسی و قدرت تصمیم‌گیری مستقل به‌عنوان شرایط زمینه‌ای شناسایی شدند. در بخش راهبردها، استقلال سازمانی، مهارت‌آموزی تخصصی و تقویت سلامت روانی حسابرسان مهم‌ترین راهکارها بودند. همچنین نتایج نشان داد اجرای الگوی سیاست‌گریزی موجب ارتقای اخلاق حرفه‌ای، افزایش شفافیت، کاهش فساد، تقویت روحیه کاری، سلامت حسابرسی و افزایش اعتماد عمومی به نظام نظارتی می‌شود. نتایج پژوهش نشان داد شکل‌گیری سیاست‌گریزی حسابرسان دیوان محاسبات نیازمند تقویت استقلال حرفه‌ای، نهادینه‌سازی اخلاق حرفه‌ای، اجرای نظام شایسته‌سالاری و بهره‌گیری از فناوری‌های نوین حسابرسی است. تحقق این عوامل می‌تواند اثربخشی فرآیند کشف و افشای تخلفات را افزایش داده و به ارتقای شفافیت مالی، پاسخ‌گویی نهادی و اعتماد عمومی در نظام اداری کشور منجر شود.</p> https://jafci.com/index.php/jafci/article/download/421/257