حسابداری، امور مالی و هوش محاسباتی 3092-7366 4 اردیبهشت 1405 1405 01 01 Designing a Smart Internal Audit Model Based on Blockchain and Cloud Computing in Banks طراحی الگوی حسابرسی داخلی هوشمند مبتنی بر زنجیره بلوکی و رایانش ابری در بانک‌ها 1 27 10.61838/jafci.390 FA مصطفي مسلمي دانشجوی دکتری، گروه حسابداری، واحد خمین، دانشگاه آزاد اسلامی، خمین، ایران محسن مهرآرا استاد، گروه اقتصاد، دانشگاه تهران، تهران، ايران. آذر مسلمي گروه حسابداری، واحد خمین، دانشگاه آزاد اسلامی، خمین، ایران. Journal Article 1404/09/04 <p>This study aims to design a comprehensive model for implementing intelligent internal auditing based on blockchain and cloud computing technologies to enhance internal control quality, transparency, and information security in the banking system. This research employed an exploratory mixed-methods design. In the qualitative phase, grounded theory and semi-structured interviews were conducted with 18 experts, including internal audit managers, IT managers, and senior audit specialists, to identify key dimensions and components of the model. Sampling followed purposive and snowball techniques until theoretical saturation was achieved. In the quantitative phase, a researcher-developed questionnaire was used for validation, with reliability confirmed by a Cronbach’s alpha of 0.89. Statistical techniques were applied to analyze and prioritize the identified components. The results indicate that the proposed model consists of five main dimensions: causal factors, contextual factors, intervening conditions, strategies, and consequences. Technological factors (31.2%) and security factors (25.1%) were identified as the most influential components. Findings suggest that successful implementation depends on strengthening technological infrastructure, enhancing information security, providing staff training, and managing organizational change effectively. Additionally, inhibiting constructs negatively affect implementation efficiency. The study demonstrates that integrating blockchain and cloud computing can fundamentally transform internal auditing by enabling automation, real-time monitoring, and predictive analytics. The proposed model enhances transparency, reduces human error, and improves operational efficiency, representing a strategic competitive advantage for banks. Its successful adoption requires a multidimensional and integrated approach encompassing technological, organizational, and environmental considerations.</p> <p>هدف این پژوهش طراحی یک الگوی جامع برای استقرار حسابرسی داخلی هوشمند مبتنی بر فناوری‌های زنجیره بلوکی و رایانش ابری به‌منظور ارتقای کیفیت کنترل‌های داخلی، شفافیت و امنیت اطلاعات در نظام بانکی است. این پژوهش با رویکرد آمیخته اکتشافی انجام شد. در بخش کیفی، با استفاده از نظریه داده‌بنیاد و مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با 18 نفر از خبرگان شامل مدیران حسابرسی داخلی، مدیران فناوری اطلاعات و متخصصان ارشد حسابرسی، ابعاد و مؤلفه‌های الگو شناسایی گردید. نمونه‌گیری به‌صورت هدفمند و گلوله‌برفی تا رسیدن به اشباع نظری ادامه یافت. در بخش کمی، برای اعتبارسنجی الگو از پرسشنامه محقق‌ساخته استفاده شد و پایایی آن با ضریب آلفای کرونباخ 0.89 تأیید گردید. همچنین برای تحلیل داده‌ها از روش‌های آماری مناسب جهت اولویت‌بندی مؤلفه‌ها بهره گرفته شد. نتایج نشان داد که الگوی پیشنهادی شامل پنج بعد اصلی عوامل علّی، زمینه‌ای، مداخله‌گر، راهبردها و پیامدها است. در میان عوامل شناسایی‌شده، عوامل فناورانه (31.2 درصد) و عوامل امنیتی (25.1 درصد) بیشترین اهمیت را دارند. یافته‌ها حاکی از آن است که پیاده‌سازی موفق حسابرسی داخلی هوشمند مستلزم توسعه زیرساخت‌های فناوری، تقویت امنیت اطلاعات، آموزش نیروی انسانی و مدیریت مؤثر تغییرات سازمانی است. همچنین وجود سازه‌های بازدارنده می‌تواند اثربخشی استقرار این الگو را کاهش دهد. نتایج پژوهش نشان می‌دهد که تلفیق زنجیره بلوکی و رایانش ابری می‌تواند تحول بنیادینی در فرآیندهای حسابرسی داخلی ایجاد کرده و آن را به سمت خودکارسازی، بلادرنگ بودن و تحلیل پیش‌بینانه سوق دهد. این الگو با فراهم‌سازی شفافیت، کاهش خطاهای انسانی و افزایش کارایی، به‌عنوان یک مزیت رقابتی راهبردی برای بانک‌ها مطرح است و اجرای آن نیازمند رویکردی یکپارچه و چندبعدی در سطح فناوری، سازمان و محیط است.</p> https://jafci.com/index.php/jafci/article/download/390/218