حسابداری، امور مالی و هوش محاسباتی 3092-7366 در دست انتشار 1405 10 01 Validation of a Model of Factors Affecting the Improvement of Accounting and Auditing Quality in Companies Listed on the Tehran Stock Exchange اعتبارسنجی الگوی عوامل مؤثر بر افزایش کیفیت حسابداری و حسابرسی شرکت‌های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران 1 18 FA کامران زنجانی تبار گروه حسابداری، واحد سمنان، دانشگاه آزاد اسلامی، سمنان، ایران آرزو خسروانی گروه حسابداري، واحد سمنان، دانشگاه آزاد اسلامی، سمنان، ایران عارفه محقق گروه حسابداری، واحد سمنان، دانشگاه آزاد اسلامی، سمنان، ایران Journal Article 1404/07/01 <p>The objective of this study was to develop and validate a model of factors affecting the improvement of accounting and auditing quality in companies listed on the Tehran Stock Exchange using a mixed-method approach. This study employed an exploratory mixed-method design. In the qualitative phase, grounded theory methodology was applied through semi-structured interviews with 14 accounting and auditing experts with more than 10 years of professional experience to identify key concepts and construct a paradigm model. In the quantitative phase, the statistical population included accountants and auditors of listed companies, from which 341 participants were selected. Data were collected using a researcher-developed questionnaire. Qualitative data were analyzed using MaxQDA software, and quantitative data were analyzed using structural equation modeling (SEM) with PLS software. Reliability and validity of the instrument were confirmed through Cronbach’s alpha, composite reliability, AVE, and model fit indices. Structural equation modeling results indicated that developing appropriate accounting and auditing standards (β=0.32), auditor independence (β=0.46), and auditor competence (β=0.37) had significant positive effects on improving accounting and auditing quality (T&gt;1.96). Furthermore, improved accounting and auditing quality had significant positive effects on disclosure quality (β=0.36) and investor confidence (β=0.41). In contrast, inflation (β=-0.31), sanctions (β=-0.36), government-dominated economy (β=-0.36), and lack of transparency (β=-0.35) had significant negative effects on disclosure quality and investor confidence. Additionally, disclosure quality and investor confidence had significant positive effects on stock market development and economic growth. The overall model fit index (GoF=0.705) confirmed the adequacy of the structural model. The findings demonstrate that professional factors such as appropriate standards, auditor independence, and auditor competence are the primary drivers of accounting and auditing quality, whereas macroeconomic and institutional factors negatively influence financial transparency and investor trust; improving accounting and auditing quality plays a crucial role in enhancing disclosure quality, strengthening investor confidence, and promoting capital market development and economic growth.</p> <p>هدف این پژوهش ارائه و اعتبارسنجی الگوی عوامل مؤثر بر افزایش کیفیت حسابداری و حسابرسی شرکت‌های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران با استفاده از رویکرد آمیخته بود. این پژوهش با رویکرد آمیخته اکتشافی انجام شد؛ در بخش کیفی، با استفاده از روش نظریه داده‌بنیاد و مصاحبه نیمه‌ساختاریافته با 14 نفر از خبرگان حسابداری و حسابرسی دارای بیش از 10 سال سابقه حرفه‌ای، مفاهیم و مقوله‌های اصلی استخراج شد و الگوی پارادایمی شکل گرفت. در بخش کمی، جامعه آماری شامل حسابداران و حسابرسان شرکت‌های پذیرفته شده در بورس بود که 341 نفر به روش نمونه‌گیری انتخاب شدند و داده‌ها از طریق پرسشنامه محقق‌ساخته گردآوری شد. تحلیل داده‌ها در بخش کیفی با نرم‌افزار MaxQDA و در بخش کمی با استفاده از مدل‌سازی معادلات ساختاری و نرم‌افزار PLS انجام شد و روایی و پایایی ابزار نیز تأیید گردید. نتایج مدل‌سازی معادلات ساختاری نشان داد تدوین استانداردهای مناسب حسابداری و حسابرسی (β=0.32)، استقلال حسابرس (β=0.46) و صلاحیت و شایستگی حسابرس (β=0.37) تأثیر مثبت و معناداری بر افزایش کیفیت حسابداری و حسابرسی دارند (T&gt;1.96). همچنین افزایش کیفیت حسابداری و حسابرسی تأثیر مثبت و معناداری بر کیفیت افشا (β=0.36) و اعتماد سرمایه‌گذاران (β=0.41) داشت. در مقابل، تورم (β=-0.31)، تحریم (β=-0.36)، اقتصاد دولتی (β=-0.36) و عدم شفافیت (β=-0.35) تأثیر منفی و معناداری بر کیفیت افشا و اعتماد سرمایه‌گذاران داشتند. علاوه بر این، کیفیت افشا و اعتماد سرمایه‌گذاران تأثیر مثبت و معناداری بر رونق بورس و توسعه اقتصادی داشتند و شاخص برازش کلی مدل (GoF=0.705) نشان‌دهنده برازش مطلوب مدل بود. نتایج نشان داد عوامل حرفه‌ای شامل استانداردهای مناسب، استقلال و صلاحیت حسابرس، مهم‌ترین عوامل ارتقای کیفیت حسابداری و حسابرسی هستند، در حالی که عوامل کلان اقتصادی و نهادی مانند تورم، تحریم، اقتصاد دولتی و عدم شفافیت اثر منفی دارند؛ همچنین ارتقای کیفیت حسابداری و حسابرسی از طریق افزایش کیفیت افشا و اعتماد سرمایه‌گذاران، نقش مهمی در توسعه بازار سرمایه و رشد اقتصادی ایفا می‌کند.</p> https://jafci.com/index.php/jafci/article/download/364/202