حسابداری، امور مالی و هوش محاسباتی 3092-7366 در دست انتشار 1405 10 01 A New Paradigm in the Accounting Profession: A Grounded Theory Model of Accountants’ Extra-Role Behaviors پارادایمی نوین در حرفه حسابداری: ارائه الگویی داده‌بنیاد برای رفتارهای فرانقش حسابداران 1 19 FA محمد عبدی گروه حسابداری، واحد خمین، دانشگاه آزاد اسلامی، خمین، ایران آذر مسلمی گروه حسابداری، واحد خمین، دانشگاه آزاد اسلامی ، خمین، ایران. ملک تاج ملکی اسکوئی گروه حسابداری، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران عبدالکریم مقدم گروه حسابداری، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران Journal Article 1404/07/01 <p>This study aims to systematically identify and conceptualize the dimensions, components, and core categories of accountants’ extra-role behaviors and to develop a grounded theoretical model within the contemporary accounting profession. This research is developmental in purpose and exploratory-qualitative in nature, employing the Glaserian grounded theory approach. Data were collected through in-depth semi-structured interviews with 14 academic and professional experts in accounting, financial reporting, standard-setting, and corporate governance. Participants were selected using purposive and snowball sampling techniques until theoretical saturation was achieved. Data analysis was conducted through open, axial, and selective coding. To assess the reliability and stability of the extracted dimensions, a two-round Delphi analysis was applied using mean scores and agreement coefficients. The findings resulted in the identification of four core categories: advanced financial governance, professional role transformation, transprofessional competencies, and transprofessional accountability. These categories encompass eight main components, including integrated reporting, intelligent monitoring, strategic consulting, advanced analysis, professional communication, organizational learning, multidimensional accountability, and financial ethics, which together comprise 56 conceptual themes. Delphi results confirmed acceptable levels of consensus and reliability for all identified components. The proposed model offers a comprehensive and integrative framework for understanding accountants’ extra-role behaviors, highlighting that effective professional performance in today’s complex and digitalized financial environments requires moving beyond formal job descriptions toward strategic, analytical, and ethics-driven roles. This framework provides a valuable foundation for revising professional competency standards, enhancing accounting education curricula, and designing more comprehensive performance evaluation systems within the accounting profession.</p> <p>هدف این پژوهش، شناسایی و تبیین نظام‌مند ابعاد، مؤلفه‌ها و مقوله‌های رفتارهای فرانقش حسابداران و ارائه یک الگوی مفهومی داده‌بنیاد در بستر حرفه حسابداری معاصر است. پژوهش حاضر از نظر هدف توسعه‌ای و از حیث ماهیت، اکتشافی و کیفی است که با رویکرد نظریه داده‌بنیاد گلیزری انجام شد. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های عمیق نیمه‌ساختاریافته با ۱۴ نفر از خبرگان دانشگاهی و حرفه‌ای حوزه حسابداری، گزارشگری مالی، تدوین استانداردها و راهبری شرکتی گردآوری گردیدند. نمونه‌گیری به‌صورت هدفمند و با تکنیک گلوله‌برفی تا رسیدن به اشباع نظری ادامه یافت. تحلیل داده‌ها طی سه مرحله کدگذاری باز، محوری و گزینشی انجام شد. به‌منظور ارزیابی پایایی و اعتبار ابعاد استخراج‌شده، از تحلیل دلفی در دو دور با استفاده از شاخص میانگین و ضریب توافق بهره گرفته شد. یافته‌ها به شناسایی چهار مقوله محوری شامل «حاکمیت مالی پیشرفته»، «تحول نقش حرفه‌ای»، «شایستگی‌های فراحرفه‌ای» و «مسئولیت‌پذیری فراحرفه‌ای» انجامید. این مقوله‌ها مشتمل بر هشت مؤلفه اصلی گزارشگری یکپارچه، نظارت هوشمند، مشاوره راهبردی، تحلیل پیشرفته، ارتباطات حرفه‌ای، یادگیری سازمانی، پاسخگویی چندبعدی و اخلاق مالی هستند که در مجموع ۵۶ مضمون مفهومی را دربر می‌گیرند. نتایج تحلیل دلفی نشان داد تمامی مؤلفه‌ها از سطح توافق و پایایی قابل قبول برخوردارند. الگوی ارائه‌شده، تصویری جامع و یکپارچه از رفتارهای فرانقش حسابداران ترسیم می‌کند و نشان می‌دهد که ایفای نقش حرفه‌ای اثربخش در عصر پیچیدگی‌های مالی و دیجیتال، مستلزم فراتر رفتن از وظایف رسمی و حرکت به سوی نقش‌های تحلیلی، راهبردی و اخلاق‌محور است. این الگو می‌تواند مبنایی معتبر برای توسعه چارچوب‌های شایستگی حرفه‌ای، بازنگری برنامه‌های آموزشی و طراحی نظام‌های ارزیابی عملکرد در حرفه حسابداری باشد.</p> https://jafci.com/index.php/jafci/article/download/360/200