حسابداری، امور مالی و هوش محاسباتی 3092-7366 4 پاییز 1405 1405 06 01 The Impact of the COVID-19 Pandemic on the Market Share of State-Owned and Private Banks in Iran بررسی تأثیر پاندمی کووید-۱۹ بر سهم بازار بانک‌های دولتی و خصوصی در ایران 1 22 FA شهرام کیان‌مهر گروه حسابداری، واحد قاینات، دانشگاه آزاد اسلامی، قاینات، ایران محمود لاری دشت‌بیاض استاد گروه حسابداری دانشکده علوم اداری و اقتصاد دانشگاه فردوسی مشهد. مشهد ایران مهدی صالحی گروه حسابداری، دانشکده اقتصاد و علوم اداری، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران Journal Article 1404 07 07 <p>This study aims to examine the impact of the COVID-19 pandemic on the market share of Iranian banks and to compare the performance of state-owned and private banks during the crisis period. This applied study adopts a descriptive–survey design and integrates primary survey data from 540 managers, employees, and customers of Iranian banks with secondary financial data from 17 banks listed on the Tehran Stock Exchange for the period 2016–2022. Data were analyzed using structural equation modeling, panel and dynamic panel regression (GMM), and complementary statistical tests to ensure robustness of inference. Hypothesis testing indicates that COVID-19 exerted a statistically significant negative effect on overall bank market share, with a considerably stronger adverse impact on private banks. The interaction effects further reveal that during the pandemic period, the market share of state-owned banks was significantly higher than that of private banks. Both SEM and dynamic panel estimations confirm these results at the 95% and 99% confidence levels. The findings demonstrate that government support mechanisms, policy-driven lending, and higher public confidence substantially strengthened the competitive position of state-owned banks during the crisis, while private banks experienced greater vulnerability due to resource constraints and higher risk aversion. Moreover, digital banking investment emerged as a critical moderating factor in preserving bank market share.</p> <p>هدف این پژوهش بررسی اثر پاندمی کووید-۱۹ بر سهم بازار بانک‌های دولتی و خصوصی ایران و مقایسه عملکرد این دو گروه بانکی در دوره بحران است. این مطالعه از نظر هدف کاربردی و از حیث روش توصیفی–پیمایشی است و با ترکیب داده‌های میدانی حاصل از ۵۴۰ پرسشنامه تکمیل‌شده توسط مدیران، کارکنان و مشتریان بانک‌ها و نیز داده‌های مالی ۱۷ بانک پذیرفته‌شده در بورس تهران طی سال‌های ۲۰۱۶ تا ۲۰۲۲ انجام شده است. تحلیل داده‌ها با استفاده از مدل‌سازی معادلات ساختاری، رگرسیون‌های پانلی و پویا به روش GMM و آزمون‌های آماری مکمل صورت گرفته است. نتایج آزمون فرضیه‌ها نشان می‌دهد پاندمی کووید-۱۹ تأثیر معنادار و منفی بر سهم بازار کل شبکه بانکی داشته است؛ با این حال این اثر در بانک‌های خصوصی شدیدتر بوده است. همچنین ضریب متغیر تعاملی نشان داد در دوره کووید-۱۹، سهم بازار بانک‌های دولتی به طور معناداری بالاتر از بانک‌های خصوصی بوده است. تحلیل‌های معادلات ساختاری و رگرسیون‌های پویا نیز این نتایج را در سطوح اطمینان ۹۵ و ۹۹ درصد تأیید کردند. یافته‌ها نشان می‌دهد نقش حمایتی دولت، سیاست‌های اعتباری و اعتماد عمومی موجب تقویت موقعیت رقابتی بانک‌های دولتی در دوره بحران شده است، در حالی که بانک‌های خصوصی به دلیل محدودیت منابع و ریسک‌گریزی بیشتر آسیب‌پذیری بالاتری را تجربه کرده‌اند. همچنین سرمایه‌گذاری در بانکداری دیجیتال نقش تعدیل‌کننده مهمی در حفظ سهم بازار بانک‌ها ایفا نموده است.</p> https://jafci.com/index.php/jafci/article/download/330/302