حسابداری، امور مالی و هوش محاسباتی 3092-7366 2 پیاپی ۴ 1403 06 25 Developing a Model of the Responsible Auditor for Preventing and Detecting Misstatements and Errors ارائه الگوی حسابرس مسئول در پیشگیری و کشف تحریف و اشتباه 116 130 FA هوشنگ محققی دانشجوی دکتری، گروه حسابداری ، واحد زاهدان ، دانشگاه آزاد اسلامی ، زاهدان ، ایران. حبیب پیری استادیار،گروه حسابداری، واحد زاهدان، دانشگاه آزاد اسلامی، زاهدان، ایران. عباسعلی حق پرست استادیار، گروه حسابداری، واحد زاهدان، دانشگاه آزاد اسلامی، زاهدان، ایران. Journal Article 1403/01/16 <p>The objective of this study is to develop a comprehensive model that defines the role of the responsible auditor in preventing and detecting misstatements and errors in the auditing process. This qualitative study employed a grounded theory approach based on the systematic model of Strauss and Corbin. The study population consisted of academic experts and auditing professionals selected through purposive and snowball sampling. Data were collected through 15 semi-structured in-depth interviews. The analysis followed three coding stages: open, axial, and selective coding. Research validity was ensured through peer debriefing, member checking, and calculation of Cohen’s kappa coefficient. The analysis produced 36 categories across causal conditions, contextual conditions, intervening conditions, the core category, strategies, and outcomes. Key causal factors included weak prior oversight, individual ethical motivations, and organizational structural deficiencies. Intervening conditions such as data analytics technologies, organizational transparency, and institutional support for whistleblowers facilitated the emergence of the responsible auditor role. Identified strategies included risk-based auditing, enhanced stakeholder communication, analytic tool utilization, and continuous professional development. The resulting outcomes included increased financial transparency, prevention of misstatements before occurrence, reduction of unreported irregularities, and elevated professional standing of auditors. The results indicate that forming the role of the responsible auditor requires an interaction of individual, structural, and technological elements. Implementing the proposed strategies has the potential to strengthen public trust, improve monitoring processes, and enhance the overall quality of auditing.</p> <p>هدف این پژوهش ارائه الگویی جامع برای تبیین نقش حسابرس مسئول در پیشگیری و کشف تحریف و اشتباه در فرآیندهای حسابرسی است. پژوهش حاضر یک مطالعه کیفی با رویکرد نظریه‌پردازی داده‌بنیاد و بر اساس الگوی نظام‌مند استراوس و کوربین است. جامعه پژوهش شامل خبرگان دانشگاهی و متخصصان حوزه حسابرسی بود که به روش نمونه‌گیری هدفمند و گلوله‌برفی انتخاب شدند. داده‌ها از طریق ۱۵ مصاحبه عمیق نیمه‌ساختاریافته گردآوری شد و تحلیل داده‌ها از طریق سه مرحله کدگذاری باز، محوری و انتخابی انجام گرفت. برای اعتبارسنجی، از بررسی همکار، تدبیر اعضا و محاسبه ضریب کاپای کوهن استفاده شد. تحلیل کیفی داده‌ها منجر به استخراج ۳۶ مقوله در قالب شرایط علّی، زمینه‌ای، مداخله‌گر، مقوله محوری، راهبردها و پیامدها شد. نتایج نشان داد ضعف نظارت‌های پیشین، انگیزش‌های اخلاقی فردی و ناکارآمدی ساختار سازمانی از مهم‌ترین عوامل شکل‌دهنده نقش حسابرس مسئول هستند. همچنین، فناوری تحلیل داده، شفافیت سازمانی و حمایت نهادی از افشاگران از جمله شرایط مداخله‌گر تسهیل‌کننده این نقش محسوب می‌شوند. راهبردهای شناسایی‌شده شامل توسعه حسابرسی مبتنی بر ریسک، ارتباط مؤثر با ذی‌نفعان، استفاده از ابزارهای تحلیلی و بازآموزی حرفه‌ای است. پیامدهای نهایی شامل افزایش شفافیت مالی، پیشگیری از تحریف قبل از وقوع، کاهش تخلفات گزارش‌نشده و ارتقای منزلت حرفه‌ای حسابرس بود. یافته‌ها نشان می‌دهد تکوین نقش حسابرس مسئول نیازمند ترکیبی از عوامل فردی، ساختاری و فناورانه است و اجرای راهبردهای پیشنهادی می‌تواند به ارتقای اعتماد عمومی، بهبود فرآیندهای نظارتی و افزایش کیفیت حسابرسی منجر شود.</p> https://jafci.com/index.php/jafci/article/download/298/181