حسابداری، امور مالی و هوش محاسباتی 3092-7366 2 پیاپی ۵ 1403 09 25 Analysis of Asymmetric Price Transmission in the Poultry Market of Mazandaran Province تحلیل انتقال نامتقارن قیمت در بازار مرغ استان مازندران 175 190 FA برومند علی‌زاده سید زین‌العابدینی دانشجوی دکتری، گروه اقتصاد کشاورزی، واحد قائمشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، قائمشهر، ایران مصطفی گودرزی استادیار، گروه اقتصاد کشاورزی، واحد قائمشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، قائمشهر، ایران قاسم نوروزی استادیار، گروه اقتصاد کشاورزی، واحد قائمشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، قائمشهر، ایران Journal Article 1403/04/02 <p>This study aims to analyze asymmetric price transmission behavior in the poultry market of Mazandaran Province and to examine the intensity and speed of price transmission across different price regimes. This applied and descriptive–analytical study used annual time-series data on the poultry price index in Mazandaran Province from 1991 to 2024 (constant prices of 2021). Data were obtained from the Central Bank of Iran and the Statistical Center of Iran. After testing for stationarity using the Augmented Dickey–Fuller (ADF) test, the Threshold Autoregression (TAR) model was estimated following the Enders and Siklos (2001) approach. The optimal lag length was selected using the Akaike and Schwarz criteria, and the price threshold was determined using Chan’s (1993) method. The ADF results confirmed that the poultry price index is I(1). The TAR model showed good fit (R²=0.67; DW=2.04), with the optimal threshold estimated at 1.415 and one lag selected. The estimated coefficients were 1.005 in the low-price regime and 1.117 in the high-price regime, both significant at the 0.01 level. These findings indicate that price transmission occurs faster and more intensely when prices rise than when they fall, confirming asymmetric price adjustment. The results confirm the existence of asymmetric price transmission in Mazandaran’s poultry market. Price increases are transmitted more quickly to consumers than price decreases, reflecting market concentration, adjustment costs, and intermediary power. Policymakers should enhance transparency in pricing, limit monopolistic practices, and promote long-term contracts between producers and retailers to improve market stability and consumer welfare.</p> <p>هدف این پژوهش تحلیل رفتار نامتقارن انتقال قیمت در بازار مرغ استان مازندران و بررسی شدت و سرعت انتقال قیمت‌ها در رژیم‌های قیمتی متفاوت است. پژوهش حاضر از نوع کاربردی و توصیفی–تحلیلی است و از داده‌های سری زمانی سالانه مربوط به شاخص قیمت گوشت مرغ استان مازندران طی سال‌های ۱۳۷۰ تا ۱۴۰۳ (به قیمت ثابت سال ۱۴۰۰) استفاده کرده است. داده‌ها از پایگاه داده‌های بانک مرکزی و مرکز آمار ایران استخراج و پس از آزمون مانایی با روش دیکی–فولر تعمیم‌یافته (ADF)، مدل خودرگرسیون آستانه‌ای (TAR) بر اساس روش اندرس و سیکلوس (۲۰۰۱) برآورد شد. طول وقفه بهینه با معیار آکائیک و شوارتز بیزین تعیین و آستانه قیمتی با روش چان (۱۹۹۳) محاسبه گردید. نتایج آزمون نشان داد سری زمانی قیمت گوشت مرغ در تفاضل مرتبه اول مانا بوده و مدل TAR به‌خوبی برازش یافته است (R²=0.67 و DW=2.04). آستانه قیمتی بهینه برابر با 1.415 و وقفه بهینه یک دوره تعیین گردید. ضرایب برآوردشده در رژیم پایین (P&lt;1.415) برابر با 1.005 و در رژیم بالا (P&gt;1.415) برابر با 1.117 بودند که هر دو در سطح 0.01 معنادارند. نتایج نشان داد شدت و سرعت انتقال قیمت در رژیم قیمتی بالا بیشتر از رژیم پایین است؛ به‌عبارتی، افزایش قیمت‌ها سریع‌تر از کاهش قیمت‌ها به مصرف‌کننده منتقل می‌شوند. وجود انتقال نامتقارن قیمت در بازار مرغ مازندران تأیید شد. افزایش قیمت‌ها در دوره‌های تورمی با شدت بیشتری از سوی واسطه‌ها به بازار مصرف منتقل می‌شود، در حالی‌که کاهش قیمت‌ها با تأخیر و ناقص انتقال می‌یابد. این نامتقارنی ناشی از تمرکز ساختاری در حلقه‌های بازاریابی، هزینه‌های تعدیل و قدرت بازار واسطه‌هاست. سیاست‌گذاران باید با افزایش شفافیت در قیمت‌گذاری، کاهش قدرت انحصاری و تنظیم قراردادهای بلندمدت میان تولیدکنندگان و خرده‌فروشان، ثبات و رفاه مصرف‌کننده را بهبود بخشند.</p> https://jafci.com/index.php/jafci/article/download/267/157