حسابداری، امور مالی و هوش محاسباتی 3092-7366 2 پیاپی ۵ 1403 09 26 Investigating the Impact of Psychological and Financial Factors on Investor Decision-Making in Competitive Markets بررسی تأثیر عوامل روان‌شناختی و مالی بر تصمیم‌گیری سرمایه‌گذاران در بازارهای رقیب 191 208 FA مهرداد بزرگزاده دانشجوی دکتری، گروه حسابداری، واحد نجف آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف آباد، ایران. آرزو آقایی چادگانی دانشیار، گروه حسابداری، واحد نجف آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف آباد، ایران. خدیجه ابراهیمی کهریزسنگی دانشیار، گروه حسابداری، واحد نجف آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف آباد، ایران. احسان کمالی دانشیار، گروه حسابداری، واحد نجف آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف آباد، ایران. Journal Article 1403/04/07 <p>This study aimed to examine the impact of psychological factors (risk-taking, personality traits, and cognitive biases) and financial factors (liquidity, return, inflation, and interest rate) on investor decision-making in competitive markets. The research employed a descriptive–analytical design. Standardized questionnaires were distributed among 395 active investors randomly selected from stock, gold, currency, and cryptocurrency markets. Data were analyzed using SPSS and structural equation modeling (SEM) through Smart PLS. Construct validity was confirmed via confirmatory factor analysis, and reliability was ensured using Cronbach’s alpha. The results indicated significant relationships between psychological and financial variables and investment decisions. Risk-taking moderated the effect of perceived liquidity on investment choices (β=0.182, t=2.212). Perceived asset return had a significant positive effect on investment in volatile markets (β=0.318, t=7.377). Among financial factors, liquidity (β=0.293, t=6.741) and inflation (β=0.243, t=22.094) showed substantial impacts on investment decision-making. The overall goodness-of-fit index (GOF=0.435) and SRMR=0.071 confirmed an acceptable model fit. Collectively, the model explained 49% of the variance in investment decisions across competitive markets. The findings highlight that investment decisions are not solely driven by economic conditions but are strongly influenced by investors’ psychological profiles. Understanding these interplays enables financial analysts and policymakers to design more effective strategies to reduce risk and enhance rational investment behaviors.</p> <p>هدف پژوهش بررسی نقش عوامل روان‌شناختی (ریسک‌پذیری، ویژگی‌های شخصیتی و سوگیری‌های شناختی) و عوامل مالی (نقدشوندگی، بازده، تورم و نرخ بهره) بر تصمیمات سرمایه‌گذاری در بازارهای رقیب است. پژوهش حاضر از نوع توصیفی–تحلیلی است. داده‌ها از طریق پرسشنامه استاندارد جمع‌آوری و از میان 395 سرمایه‌گذار فعال در بازارهای بورس، طلا، ارز و ارزهای دیجیتال به‌صورت تصادفی انتخاب شدند. برای تحلیل داده‌ها از نرم‌افزار SPSS و مدل‌سازی معادلات ساختاری با استفاده از Smart PLS بهره گرفته شد. روایی ابزار از طریق تحلیل عاملی تأییدی و پایایی از طریق آلفای کرونباخ تأیید گردید. نتایج نشان داد بین متغیرهای روان‌شناختی و مالی با تصمیم‌گیری سرمایه‌گذاران رابطه معناداری وجود دارد. ریسک‌پذیری با آماره t=2.212 و مقدار β=0.182 اثر تعدیلی مثبت بر رابطه ادراک نقدشوندگی دارایی و انتخاب بازار داشت. ادراک بازده دارایی نیز با β=0.318 و t=7.377 اثر مثبت معناداری بر تمایل به سرمایه‌گذاری در بازارهای پرنوسان نشان داد. در بُعد مالی، نقدشوندگی دارایی (β=0.293, t=6.741) و تورم (β=0.243, t=22.094) نیز اثرات معناداری بر تصمیم‌گیری داشتند. شاخص برازش کلی مدل (GOF=0.435) و مقدار SRMR=0.071 دلالت بر برازش مناسب مدل داشت. در مجموع، متغیرهای تحقیق حدود 49 درصد واریانس تصمیم‌گیری در بازارهای رقیب را تبیین کردند. نتایج نشان داد تصمیمات سرمایه‌گذاری تنها به عوامل اقتصادی محدود نیست بلکه متغیرهای روان‌شناختی نقش تعیین‌کننده‌ای در ترجیحات و رفتارهای سرمایه‌گذاران دارند. شناخت این عوامل می‌تواند به مشاوران مالی و سیاست‌گذاران در طراحی راهبردهای کاهش ریسک و ارتقای تصمیم‌گیری آگاهانه کمک کند.</p> https://jafci.com/index.php/jafci/article/download/266/158