حسابداری، امور مالی و هوش محاسباتی 3092-7366 4 پاییز 1405 1405 06 01 Islamic Securities Pricing Model الگوی قیمت‌گذاری اوراق بهادار اسلامی 1 19 10.61838/jafci.254 FA حسین نقوی گروه حسابداری، واحد مرند، دانشگاه آزاد اسلامی، مرند، ایران حیدر محمدزاده سالطه گروه حسابداری، واحد مرند، دانشگاه آزاد اسلامی، مرند، ایران ابراهیم نویدی عباسپور گروه حسابداری، واحد مرند، دانشگاه آزاد اسلامی، مرند، ایران اکبر کنعانی گروه حسابداری، واحد مرند، دانشگاه آزاد اسلامی، مرند، ایران Journal Article 1404/04/02 <p>The study aimed to design and conceptualize a comprehensive model for the pricing of Islamic securities within Iran’s financial system based on Shariah principles. This developmental–applied research employed a mixed-methods approach. The qualitative phase utilized grounded theory through semi-structured interviews with 19 experts in accounting, jurisprudence, and Islamic finance. Data were analyzed using MAXQDA software through open, axial, and selective coding. In the quantitative phase, 14 specialists participated in Delphi rounds to validate and prioritize indicators, and structural equation modeling was performed using SmartPLS. The results identified five key causal factors influencing Islamic securities pricing: business management, governance attitudes, regulations, banking system management, and time factor. Economic conditions, misdirected investment policies, cost system inefficiencies, and state-dominated economy served as contextual elements. Intervening variables included currency mismanagement, existence of “dirty money,” and banks’ non-banking activities. Strategic recommendations emphasized federalizing the banking system, promoting private Islamic banking, and establishing Shariah-based supervisory infrastructure. Consequences included enhanced social justice and improvement of national and macroeconomic indicators. Delphi analysis further highlighted “attention to the Islamic economy” as the top priority, while “national income” and “regional-Islamic cohesion” were decisive determinants in Islamic securities pricing. The study concluded that developing a Shariah-based Islamic securities pricing model can enhance financial transparency, promote distributive justice, strengthen the Islamic capital market, and foster regional economic integration toward an interest-free financial system.</p> <p>هدف پژوهش، طراحی و تبیین الگویی جامع برای قیمت‌گذاری اوراق بهادار اسلامی در نظام مالی ایران بر اساس اصول شریعت اسلامی است. این پژوهش از نوع توسعه‌ای–کاربردی است و با رویکرد آمیخته (کیفی–کمی) انجام شد. در بخش کیفی از نظریه داده‌بنیاد و مصاحبه نیمه‌ساخت‌یافته با ۱۹ نفر از خبرگان حوزه حسابداری، فقه و مالی اسلامی استفاده گردید. داده‌ها با نرم‌افزار MAXQDA تحلیل و کدگذاری در سه سطح باز، محوری و انتخابی انجام شد. در بخش کمی، ۱۴ نفر از متخصصان با استفاده از روش دلفی برای تأیید و رتبه‌بندی شاخص‌ها مشارکت داشتند و تحلیل داده‌ها از طریق نرم‌افزار SmartPLS و مدل‌یابی معادلات ساختاری صورت گرفت. نتایج نشان داد که پنج عامل علی اصلی بر قیمت‌گذاری اوراق بهادار اسلامی تأثیر دارند: مدیریت کسب‌وکارها، نگرش‌های حاکمیت، قوانین و مقررات، مدیریت سیستم بانکی و عامل زمان. عوامل اقتصادی، سیاست‌گذاری نادرست سرمایه‌گذاری‌ها، ضعف سیستم بهای تمام‌شده و دولتی بودن اقتصاد به‌عنوان بستر و زمینه عمل می‌کنند. عوامل مداخله‌گر شامل مدیریت نادرست ارز، وجود پول‌های کثیف و بنگاه‌داری بانک‌ها شناسایی شد. راهبردهای پیشنهادی شامل فدرالی کردن نظام بانکی، توسعه بانکداری خصوصی و ایجاد نظام نظارتی مبتنی بر زیرساخت‌های اسلامی است. پیامدهای مدل عبارت‌اند از تحقق عدالت اجتماعی و بهبود شاخص‌های اقتصاد ملی و کلان. در روش دلفی، شاخص «توجه به اقتصاد اسلامی» بالاترین اولویت را داشت و شاخص‌های «درآمد ملی» و «همبستگی منطقه‌ای–اسلامی» از مؤلفه‌های تعیین‌کننده در قیمت‌گذاری شناسایی شدند. نتایج پژوهش نشان داد که طراحی مدل قیمت‌گذاری اوراق بهادار اسلامی بر پایه اصول شریعت، علاوه بر تقویت شفافیت و عدالت مالی، می‌تواند به توسعه بازار سرمایه اسلامی، افزایش همبستگی اقتصادی میان کشورهای اسلامی و حرکت به سمت نظام مالی عاری از ربا کمک کند.</p> https://jafci.com/index.php/jafci/article/download/254/242