حسابداری، امور مالی و هوش محاسباتی 3092-7366 3 پاییز 1404 1404 09 20 Designing a New Model to Assess the Quality of Bank Risk Management and Analyze Its Role in Reducing the Cost of Capital طراحی مدل نوین جهت ارزیابی کیفیت مدیریت ریسک بانک‌ها و تحلیل نقش آن در کاهش هزینه سرمایه 1 24 FA احسان همت عبیری گروه حسابداري و مالي ، واحد بین المللی کیش، دانشگاه آزاد اسلامی، کیش، ایران. مجتبی دستوری گروه حسابداري و مالي، واحد بین المللی کیش، دانشگاه آزاد اسلامي، کیش، ايران. سعید مرادپور گروه حسابداري و مالي، واحد بندرعباس، دانشگاه آزاد اسلامي، بندرعباس، ايران. Journal Article 1404/04/03 <p>The purpose of this study is to develop a comprehensive model for evaluating the quality of bank risk management and to analyze its role in reducing the cost of capital. This study is applied in purpose and descriptive-analytical in nature and classified as field research. The statistical population included members of risk committees, risk unit managers, partners of audit firms specializing in the banking industry, and board members with expertise in risk management. Data were collected using the grounded theory method, and data analysis was conducted through open, axial, and selective coding. The qualitative phase involved 23 experts from academia and the banking-finance sector. The findings identified causal conditions such as information disclosure quality, managerial capability, internal control systems, financial reporting transparency, and regulatory compliance. Contextual conditions included market competition, organizational culture, IT infrastructure, institutional environment, and governance maturity. Intervening conditions comprised macroeconomic changes, regional political risks, exchange rate volatility, sanctions, and stakeholder expectations. Strategic responses involved developing an assessment framework, integrating supervisory systems, enhancing analytical capabilities, improving transparency, adopting new technologies, promoting a risk-aware culture, and adjusting credit policy. The resulting outcomes included reduced cost of capital, improved sustainable profitability, enhanced stakeholder trust, increased financial stability, greater operational efficiency, strengthened competitiveness, and mitigated systemic risk. The final model indicates that improving the quality of bank risk management through analytical, technological, and cultural strategies can significantly reduce capital costs, enhance financial stability and operational efficiency, and prevent systemic crises in the banking system.</p> <p>هدف این پژوهش، ارائه الگوی جامع ارزیابی کیفیت مدیریت ریسک بانک‌ها و تبیین نقش آن در بهبود و کاهش هزینه سرمایه است. این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از لحاظ ماهیت، تحلیلی-توصیفی است و در زمره تحقیقات میدانی قرار دارد. جامعه آماری شامل اعضای کمیته‌های ریسک، مدیران واحدهای ریسک، شرکای مؤسسات حسابرسی متخصص در صنعت بانکداری و اعضای هیئت‌مدیره بانک‌ها بود که دارای دانش تخصصی در حوزه ریسک می‌باشند. روش گردآوری داده‌ها، نظریه داده‌بنیاد بوده و تحلیل داده‌ها از طریق کدگذاری باز، محوری و انتخابی انجام شد. بخش کیفی مطالعه با مشارکت ۲۳ نفر از خبرگان مالی، بانکی و دانشگاهی انجام گردید. نتایج تحلیل داده‌ها نشان داد که شرایط علّی شامل کیفیت افشای اطلاعات، توانمندی مدیریتی بانک، سیستم کنترل داخلی، شفافیت گزارشگری مالی و پذیرش مقررات نظارتی است. شرایط زمینه‌ای شامل ساختار رقابتی بازار، فرهنگ سازمانی، زیرساخت فناوری اطلاعات، ویژگی‌های نهادی و سطح بلوغ حاکمیت می‌باشد. شرایط مداخله‌گر شامل تحولات اقتصادی کلان، ریسک‌های سیاسی منطقه‌ای، نوسانات نرخ ارز، تحریم‌ها و انتظارات ذی‌نفعان کلیدی است. راهبردهای مؤثر عبارتند از توسعه چارچوب ارزیابی، یکپارچه‌سازی سیستم نظارتی، تقویت توانمندی تحلیلی، بهبود شفافیت، کاربست فناوری نوین، ارتقای فرهنگ ریسک و تنظیم سیاست اعتباری. پیامدهای مدل شامل کاهش هزینه سرمایه، افزایش سودآوری پایدار، ارتقای اعتماد ذی‌نفعان، بهبود ثبات مالی، افزایش کارایی عملیاتی، تقویت رقابت‌پذیری بانک و کاهش ریسک سیستماتیک می‌باشد. مدل نهایی پژوهش نشان می‌دهد که بهبود کیفیت مدیریت ریسک از طریق راهبردهای تحلیلی، فناورانه و فرهنگی می‌تواند هزینه سرمایه بانک‌ها را به طور معناداری کاهش داده، ثبات مالی و کارایی عملیاتی را افزایش دهد و از بروز بحران‌های سیستماتیک در نظام بانکی پیشگیری کند.</p> https://jafci.com/index.php/jafci/article/download/244/154