حسابداری، امور مالی و هوش محاسباتی 3092-7366 4 تیر 1405 1405 04 01 Designing a Model to Reduce Money Laundering Risk in Banks and Financial and Credit Institutions طراحی مدل برای کاهش ریسک پولشویی در بانک‌ها و مؤسسات مالی و اعتباری 1 21 10.61838/jafci.234 FA ابولقاسم افشار دانشجوی دکترای حسابداری، گروه حسابداری، واحد گرگان، دانشگاه آزاد اسلامی ، گرگان، ایران منصور گرکز دانشیار ، گروه حسابداری، واحد گرگان، دانشگاه آزاد اسلامی ، گرگان، ایران علیرضا معطوفی استادیار، گروه حسابداری، واحد علی آبادکتول، دانشگاه آزاد اسلامی ، علی آباد کتول، ایران علی خوزین دانشیار، گروه حسابداری، واحد علی آباد کتول، دانشگاه آزاد اسلامی، علی آباد کتول، ایران. Journal Article 1404/03/06 <p>This study aimed to design and validate a localized model for reducing money laundering risk in banks and financial and credit institutions considering internal and international conditions. The research employed a mixed-methods exploratory design. In the qualitative phase, semi-structured interviews were conducted with 21 banking experts using the grounded theory approach (Strauss &amp; Corbin, 1998). In the quantitative phase, 110 valid questionnaires were analyzed using SMART PLS software. A total of 121 initial codes were extracted, of which 96 codes were categorized into the paradigmatic model (causal, contextual, intervening conditions, strategies, and outcomes). Reliability and validity were confirmed (Cronbach’s α = 0.875; CFI &gt; 0.9; RMSEA &lt; 0.08). Confirmatory factor analysis results indicated a good fit across all model components. The causal conditions included interaction with internal and external institutions, inter-policy coordination, and exploration of strategic capacities. Contextual factors encompassed internal banking structures, influence of interest groups, and economic and environmental conditions. Intervening conditions covered political-security factors, legal frameworks, technological innovation, and regulatory integration. Strategies involved aligning national policies, identifying bottlenecks, and preserving cultural and Islamic-Iranian values. The model outcomes—control of money laundering risk and improvement of credit risk management—were statistically supported. The proposed model offers a systematic and indigenous framework for identifying, assessing, and managing money laundering risks in Iran’s banking system. Results highlight the importance of integrating international compliance standards, enhancing financial monitoring technologies, staff training, and institutional coordination to strengthen anti–money laundering mechanisms and public trust. This validated model provides a practical roadmap for improving the transparency, governance, and integrity of the financial sector.</p> <p>هدف پژوهش، طراحی و اعتبارسنجی مدلی بومی برای کاهش ریسک پولشویی در بانک‌ها و مؤسسات مالی و اعتباری با توجه به شرایط داخلی و بین‌المللی است. این پژوهش از نوع آمیخته (کیفی–کمی) و با رویکرد اکتشافی انجام شد. در فاز کیفی با استفاده از مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با 21 نفر از خبرگان بانکی، داده‌ها از طریق روش نظریه داده‌بنیاد (رویکرد استراوس و کوربین) جمع‌آوری و تحلیل شد. در فاز کمی، داده‌ها از 110 پرسشنامه معتبر جمع‌آوری گردید و با استفاده از نرم‌افزار SMART PLS تحلیل شد. در فاز کیفی، 121 کد اولیه استخراج و پس از پالایش، 96 کد در قالب مدل پارادایمی (شامل شرایط علی، زمینه‌ای، مداخله‌گر، راهبردها و پیامدها) طبقه‌بندی شد. اعتبار ابزار با استفاده از پایایی آلفای کرونباخ (875/0) و روایی همگرا تأیید گردید. نتایج تحلیل عاملی تأییدی نشان داد که تمامی مؤلفه‌های مدل دارای برازش مناسب‌اند (CFI&gt;0.9، RMSEA&lt;0.08). شرایط علی شامل تعامل با نهادهای داخلی و خارجی، نحوه ارتباطات خط‌مشی‌گذاران و بررسی ظرفیت‌های استراتژیک بود. شرایط زمینه‌ای شامل عوامل داخلی بانک، نقش گروه‌های ذی‌نفوذ و عوامل اقتصادی و محیطی بود. در بخش شرایط مداخله‌گر، عوامل سیاسی–امنیتی، ساختار قانونی، فناوری‌های نوین و انسجام قوانین بیشترین تأثیر را داشتند. راهبردها شامل تقویت سیاست‌های کلان، شناسایی گلوگاه‌ها و حفظ ارزش‌های فرهنگی و ایرانی–اسلامی بود. در نهایت، پیامدهای مدل شامل کنترل ریسک پولشویی و ارتقای مدیریت ریسک اعتباری تأیید شدند. پژوهش حاضر چارچوبی نظام‌مند برای شناسایی، ارزیابی و کنترل ریسک پولشویی ارائه می‌کند. یافته‌ها نشان می‌دهد که بهره‌گیری از استانداردهای بین‌المللی، ارتقای فناوری‌های نظارتی، آموزش کارکنان و هماهنگی میان نهادهای نظارتی، می‌تواند منجر به بهبود کنترل ریسک پولشویی و افزایش اعتماد عمومی شود. این مدل به عنوان الگویی بومی برای نظام بانکی ایران قابل استفاده است و می‌تواند به ارتقای شفافیت و سلامت مالی کشور کمک نماید.</p> https://jafci.com/index.php/jafci/article/download/234/163