حسابداری، امور مالی و هوش محاسباتی 3092-7366 4 اردیبهشت 1405 1405 03 01 A Behavioral Finance-Based Model for Pricing Digital Assets (Decentralized Assets) ارائه مدلی برای قیمت‌گذاری دارایی‌های دیجیتال (دارایی‌های غیرمتمرکز) مبتنی بر رویکرد مالی رفتاری 1 18 10.61838/jafci.202 FA پیمان کریمی گروه مالی بین الملل، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. غلام رضا عسکرزاده دره گروه مدیریت مالی، واحد یزد، دانشگاه آزاد اسلامی، یزد، ایران. علیرضا رعیتی شوازی گروه مدیریت مالی، واحد یزد، دانشگاه آزاد اسلامی، یزد، ایران. سید یحیی ابطحی گروه اقتصاد، واحد یزد، دانشگاه آزاد اسلامی، یزد، ایران. Journal Article 1404/08/03 <p>This study aimed to develop a conceptual model for pricing digital assets by integrating behavioral finance perspectives and identifying psychological and social factors influencing investors’ decision-making in decentralized markets. A qualitative grounded theory approach was adopted. The study involved 15 experts in digital currencies, blockchain, and behavioral finance selected through purposive sampling until theoretical saturation was achieved. Data were collected via semi-structured interviews and textual content analysis. Open, axial, and selective coding were applied to build the theoretical framework. Reliability was confirmed using quality control indices such as Krippendorff’s alpha, Holsti coefficient, Scott’s Pi, and Cohen’s Kappa, all indicating high inter-coder agreement. The resulting model captured multiple determinants of digital asset pricing. Causal factors included emotional and psychological behaviors (e.g., fear of missing out, fear and greed), the influence of news and media, and social association effects. Contextual factors encompassed uncertainty, ambiguity, and market volatility. Strategic factors such as market trust and credibility, investors’ knowledge and awareness, and reference points were identified. Core conditions included regulatory and legal environments, technological infrastructure, and macroeconomic conditions. Consequences involved enhanced market transparency, analysts’ and advisors’ influence, institutional and retail investor interactions, and the impact of past experiences on risk-taking. The proposed behavioral finance-driven model demonstrates that digital asset pricing extends beyond classical economic frameworks, heavily shaped by investor psychology and external information dynamics. The findings can guide investors toward more rational strategies and support policymakers in creating effective regulations and safer decentralized financial ecosystems.</p> <p>هدف این پژوهش ارائه مدلی مفهومی برای قیمت‌گذاری دارایی‌های دیجیتال با تکیه بر اصول مالی رفتاری و تحلیل عوامل روانشناختی و اجتماعی مؤثر بر تصمیم‌گیری سرمایه‌گذاران در بازارهای غیرمتمرکز است. این مطالعه با رویکرد کیفی و استفاده از نظریه داده‌بنیاد (گرندد تئوری) انجام شد. جامعه آماری شامل ۱۵ نفر از خبرگان و متخصصان حوزه ارزهای دیجیتال، بلاک‌چین و مالی رفتاری بود که به‌صورت هدفمند انتخاب شدند تا به اشباع نظری برسند. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته و تحلیل محتوای متون تخصصی گردآوری و طی سه مرحله کدگذاری باز، محوری و انتخابی تحلیل شد. برای اعتبار نتایج از شاخص‌های کنترل کیفیت از جمله آلفای کرپیندورف، ضریب هولستی، پی اسکات و کاپای کوهن استفاده شد که همگی توافق بالا را نشان دادند. مدلی جامع از عوامل اثرگذار بر قیمت‌گذاری دارایی‌های دیجیتال شناسایی شد. در بخش عوامل علی، مؤلفه‌هایی مانند رفتار هیجانی سرمایه‌گذاران (ترس از دست دادن، ترس و طمع)، تأثیر اخبار و رسانه‌ها و تداعی اجتماعی مشخص گردید. عوامل زمینه‌ای شامل عدم قطعیت، ابهام و بی‌ثباتی بازار بود. عوامل راهبردی همچون اعتبار و اعتماد به پلتفرم‌ها، آگاهی و دانش سرمایه‌گذاران و استفاده از نقاط مرجع شناسایی شد. همچنین محیط قانونی و نظارتی و زیرساخت‌های فناورانه به‌عنوان شرایط محوری اثرگذار و پیامدهایی مانند شفافیت بازار، نقش تحلیل‌گران و رفتار سرمایه‌گذاران نهادی و خرد شناسایی شد. این مدل نشان داد که قیمت‌گذاری دارایی‌های دیجیتال تنها به عوامل اقتصادی محدود نیست و ابعاد روانشناختی و رفتاری سرمایه‌گذاران نقشی اساسی دارد. به‌کارگیری یافته‌ها می‌تواند به سرمایه‌گذاران برای تصمیم‌گیری منطقی‌تر و به سیاست‌گذاران برای طراحی مقررات مؤثرتر کمک کند.</p> https://jafci.com/index.php/jafci/article/download/202/134