حسابداری، امور مالی و هوش محاسباتی 3092-7366 3 پاییز 1404 1404 07 30 Examining Financial Stability and the Impact of Oil Cycles in Iran Using the NARDL Model بررسی ثبات مالی و اثرگذاری چرخه‌های نفتی در ایران با مدل NARDL 1 16 FA هیثم احمد غضبان دانشجوی دکتری، گروه علوم اقتصادی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران جعفر حقیقت استاد، گروه علوم اقتصادی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران محمدرضا سلمانی بی شک دانشیار، گروه علوم اقتصادی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران حسین اصغرپور استاد، گروه علوم اقتصادی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران Journal Article 1404/03/27 <p>Financial stability, as a key indicator of the health and resilience of the financial system, plays a vital role in ensuring sustainable economic growth, reducing systemic risks, and enhancing public trust. Focusing on the oil-based economy of Iran, this study investigates the effects of macroeconomic variables, institutional quality, and oil shocks on financial stability, and analyzes the short- and long-term dynamics of these relationships using the NARDL model. Annual time series data and dynamic multiplier coefficient tests indicate that financial stability in Iran exhibits a memory effect, and the persistence of past trends plays a decisive role in sustaining financial stability. The results show that, in the short term, financial stability is highly influenced by changes in economic growth, governance quality, monetary policies, and oil shocks. Positive and negative oil shocks initially have a reinforcing effect on the growth of the financial sector; however, these effects are temporary and are quickly replaced by adverse consequences. In the medium term, both types of oil shocks have negative effects on financial stability, with the adverse impact of negative shocks being significantly greater than the short-term benefits of positive shocks. In the long term, structural factors such as sustainable economic growth, institutional quality, and stable oil revenues are considered the main pillars of financial stability. Nevertheless, the heavy dependence of the financial system on oil and the procyclical behavior of fiscal and monetary policies cause the negative effects of oil shocks to become more persistent and riskier in the long run. The findings emphasize that designing countercyclical mechanisms, strengthening stabilization funds, enforcing strict fiscal rules, and improving governance quality are critical prerequisites for mitigating the asymmetric effects of oil shocks and achieving sustainable financial stability in Iran.</p> <p>ثبات مالی به‌عنوان شاخصی کلیدی در سلامت و پایداری نظام مالی، نقشی حیاتی در تضمین رشد اقتصادی پایدار، کاهش ریسک‌های سیستمی و ارتقای اعتماد عمومی ایفا می‌کند. این پژوهش با تمرکز بر اقتصاد نفتی ایران، به بررسی اثرات متغیرهای کلان اقتصادی، کیفیت نهادی و شوک‌های نفتی بر ثبات مالی پرداخته و با بهره‌گیری از مدل  به تحلیل پویایی‌های کوتاه‌مدت و بلندمدت این روابط پرداخته است. داده‌های سری زمانی سالانه و آزمون‌های ضرایب تکاثری پویا نشان می‌دهند که ثبات مالی در ایران دارای اثر حافظه‌ای بوده و تداوم روندهای گذشته نقشی تعیین‌کننده در پایداری مالی دارد. نتایج حاکی از آن است که در کوتاه‌مدت، ثبات مالی به‌شدت تحت تأثیر تغییرات رشد اقتصادی، کیفیت حکمرانی، سیاست‌های پولی و شوک‌های نفتی قرار دارد. شوک‌های مثبت و منفی نفتی در ابتدا اثری تقویت‌کننده بر رشد بخش مالی دارند، اما این اثرات موقتی بوده و به‌سرعت جای خود را به پیامدهای منفی می‌دهند. در افق میان‌مدت، هر دو نوع شوک نفتی اثرات منفی بر ثبات مالی برجای می‌گذارند، با این تفاوت که شدت آسیب ناشی از شوک‌های منفی به‌مراتب بیشتر از منافع کوتاه‌مدت شوک‌های مثبت است. در بلندمدت، عوامل ساختاری مانند رشد پایدار اقتصادی، کیفیت نهادی و پایداری درآمدهای نفتی ستون‌های اصلی ثبات مالی محسوب می‌شوند. بااین‌حال، وابستگی شدید نظام مالی به نفت و رفتار طرف چرخه‌ای سیاست‌های مالی و پولی، سبب می‌شود که اثرات منفی شوک‌های نفتی در بلندمدت ماندگارتر و پرریسک‌تر باشند. یافته‌ها تأکید می‌کنند که طراحی سازوکارهای ضدچرخه‌ای، تقویت صندوق‌های تثبیت، اعمال قواعد مالی سخت‌گیرانه و بهبود کیفیت حکمرانی، پیش‌شرط‌های حیاتی برای کاهش اثرات نامتقارن شوک‌های نفتی و دستیابی به ثبات مالی پایدار در ایران هستند.</p> https://jafci.com/index.php/jafci/article/download/176/113