حسابداری، امور مالی و هوش محاسباتی 3092-7366 2 پیاپی ۳ 1403 03 23 The Effects of Energy Carrier Prices on Disaggregated Inflation in the Industry and Food Sectors Using the Quantile Model اثرات قیمت انواع حامل‌های انرژی بر تورم تفکیک شده در بخش‌های صنعت و مواد غذایی با استفاده از مدل کوانتایل 68 82 FA بابک اولیایی گروه اقتصاد، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران مرجان دامن کشیده گروه اقتصاد، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران آزاده محرابیان گروه اقتصاد، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران رویا سیفی پور گروه اقتصاد، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران Journal Article 1402/11/26 <p>The persistently high inflation rate in Iran’s economy, particularly over the past decade, and the government’s inability to control it, have led to inflation being recognized as one of the main issues and challenges of Iran’s economy. There is extensive debate regarding the costs of inflation. Many economists consider low but positive inflation as necessary for economic growth; however, high inflation can impose significant costs on economic growth, primarily through the reduction of investment. Investment takes place when there is a clear and positive outlook for profitability. High inflation, which signals market instability, darkens this outlook and increases uncertainty and investment risk. Nevertheless, as long as inflation remains predictable—that is, at its long-term equilibrium level—this effect is partially mitigated. This article investigates the effects of energy carrier prices on disaggregated inflation in the industry and food sectors using the quantile model. The statistical population of this study is Iran, and given the availability of data, quarterly information from 2004 to 2023 was analyzed using EViews software and the quantile econometric technique. As the results and quantile model estimates show, in the first, second, and third quantiles, energy carrier prices (fuel oil and diesel prices) have a positive and significant effect on inflation, and this effect intensifies in the fourth quantile. In other words, the studied indices in the first (Q25), second (Q50), and third (Q75) quantiles exhibit a positive temporal correlation with inflation in the industry sector. As the lag components diminish and the movement shifts toward the fourth quantile (Q95), the correlation between the studied indices and inflation in the industry sector increases. Furthermore, the results and quantile model estimates in the food sector show that in the lower first and second quantiles, energy carrier prices (fuel oil and diesel prices) have a positive and significant effect on inflation, and from the third and fourth quantiles onward, the intensity of this effect increases. In other words, the studied indices in the first (Q25) and second (Q50) quantiles exhibit a positive temporal correlation with inflation in the food sector. As the lag components diminish and the movement shifts toward the third (Q75) and fourth (Q95) quantiles, the correlation between the studied indices and inflation in the food sector increases.</p> <p>بالا بودن نرخ تورم در اقتصاد ایران، به‌ویژه در دهه اخیر و ناتوانی دولت در مهار آن، موجب شده است تا تورم به‌عنوان یکی از مسائل و مشکلات اصلی اقتصاد ایران شناخته شود. در خصوص هزینه‌‌‌های تورم بحث‌‌‌های فراوانی وجود دارد. بسیاری از اقتصاددانان وجود تورم کم اما مثبت را برای رشد اقتصادی ضروری می‌‌‌دانند؛ اما تورم‌‌‌ بالا می‌‌‌تواند هزینه‌‌‌های سنگینی به رشد اقتصادی تحمیل کند که مهم‌ترین مسیر آن از طریق کاهش سرمایه‌گذاری است. سرمایه‌گذاری هنگامی صورت می‌‌‌پذیرد که چشم‌‌‌انداز روشن و مثبتی برای سودآوری وجود داشته باشد. تورم بالا که نشانه بی‌‌‌ثباتی بازارهاست، این چشم‌‌‌انداز را تیره و تار می‌کند و موجب افزایش عدم‌اطمینان و ریسک سرمایه‌گذاری می‌شود. البته مادامی که تورم قابل پیش‌بینی باشد، یعنی در سطح بلندمدت خود قرار داشته باشد، به نوعی این اثر از میان می‌رود. در این مقاله به موضوع  اثرات قیمت انواع حامل‌های انرژی بر تورم تفکیک شده در بخش‌های صنعت و مواد غذایی با استفاده از مدل کوانتایل پرداخته شده است. جامعه آماری در این تحقیق شامل کشور ایران می‌باشد که با توجه به در دسترس بودن داده ها، برای دوره زمانی 1383-1402 بشکل فصلی در نرم افزار ایویوز و تکنیک اقتصادسنجی چندکی کوانتایل به تجزیه و تحلیل داده‌ها، در کشور ایران پرداخته شده است. چنانچه نتایج و تخمین مدل کوانتایل نشان می‌دهد، در چارک‌های  اول و دوم و سوم؛ قیمت حاملهای انرژی(قیمت نفت کوره و نفت گاز) بر تورم اثر مثبت و معنی داری دارد و در چارک‌ چهارم شدت تأثیرگذاری آن افزایش می‌یابد، به عبارتی شاخص‌های مطالعه در چارک اول (Q25)، دوم (Q50) و سوم (Q75) با تورم در بخش صنعت دارای یک همبستگی زمانی مثبت می‌باشد. سپس با دور شدن مؤلفه‌های تأخر و حرکت به سمت چارک چهارم (Q95)، همبستگی بین شاخص‌های مطالعه و تورم در بخش صنعت افزایش می‌یابد ونتایج و تخمین مدل کوانتایل در بخش مواد غذایی نشان می‌دهد، در چارک‌های (پایین) اول و دوم؛ قیمت حاملهای انرژی(قیمت نفت کوره و نفت گاز) بر تورم اثر مثبت و معنی داری دارد و از چارک‌های سوم و چهارم به بعد شدت تأثیرگذاری آن افزایش می‌یابد، به عبارتی شاخص‌های مطالعه در چارک اول (Q25) و دوم (Q50)، با تورم در بخش مواد غذایی دارای یک همبستگی زمانی مثبت می‌باشد. سپس با دور شدن مؤلفه‌های تأخر و حرکت به سمت چارک سوم (Q75) و چهارم (Q95)، همبستگی بین شاخص‌های مطالعه و تورم در بخش مواد غذایی افزایش می‌یابد.</p> https://jafci.com/index.php/jafci/article/download/150/95