حسابداری، امور مالی و هوش محاسباتی 3092-7366 3 تابستان 1404 1404 06 30 Proposing a Model for Taxpayer Credit Scoring ارائه مدل اعتبارسنجی مؤدیان مالیاتی 1 23 FA غزاله بهدادفر گروه مدیریت صنعتی، واحد ابهر، دانشگاه آزاد اسلامی، ابهر، ایران. فرید عسکری گروه مدیریت صنعتی، واحد ابهر، دانشگاه آزاد اسلامی، ابهر، ایران. بابک حاجی کریمی گروه مدیریت صنعتی، واحد ابهر، دانشگاه آزاد اسلامی، ابهر، ایران. عبدالله نظری گروه مدیریت صنعتی، واحد ابهر، دانشگاه آزاد اسلامی، ابهر، ایران. Journal Article 1404/02/23 <p>The present study proposes a hybrid model for taxpayer credit scoring. In this regard, after examining taxpayer behavior, and in order to present a taxpayer credit scoring model, the steps of the Compliance Risk Management Program of the Organization for Economic Co-operation and Development (OECD, 2004) were applied to the Iranian tax system. This program includes the stages of determining the operational context of the compliance risk management program (internal and external), identifying the risks of taxpayer non-compliance, ranking, prioritizing, and assessing risks, as well as implementing strategies to address and mitigate risks. Accordingly, in this stage, 44 non-compliance risks were identified and classified into four categories: non-registration and identification, non-submission, failure to provide accurate information (income concealment), untimely tax payment, and the availability of skilled and competent human resources. The identified risks were then validated through a fuzzy Delphi approach and expert consultation in the field. The proposed model consists of two main phases: pre-registration analysis and post-registration analysis. In the pre-registration phase, it is necessary to implement controls regarding the legal grounds for applicants’ registration. As part of the registration process, the tax authority can cross-check the information provided in the taxpayer’s application form with other registrations using the same postal code, residential addresses, mobile phone numbers, bank accounts, suspicious databases, and data from other governmental agencies. Moreover, making initial contact with taxpayers to verify the accuracy and authenticity of the submitted information constitutes an effort to prevent fraud. In the post-registration analysis phase, in addition to providing education and counseling services regarding the risks of tax filing, payment, and declaration, the involvement of the tax authority occurs only when risks are realized, and this takes place after the registration process. Overall, the findings of this study highlight the need for special attention by tax authorities to improve processes and increase transparency within the tax system.</p> <p>تحقیق حاضر ارائه مدل ترکیبی جهت اعتبارسنجی مؤدیان مالیاتی است. در این راستا پس از بررسی رفتار مؤدیان مالیاتی، به‌منظور ارائه مدل اعتبارسنجی مؤدیان مالیاتی، بر اساس گام‌های برنامه مدیریت ریسک تمکین سازمان توسعه و همکاری اقتصادی (2004) برای سیستم مالیاتی ایران اقدام شد. این برنامه شامل مراحل تعیین بافت عملیاتی برنامه مدیریت ریسک تمکین (داخلی و خارجی)، مرحله شناسایی ریسک‌های عدم تمکین مؤدیان مالیاتی، رتبه‌بندی، اولویت‌بندی و ارزیابی ریسک و پیاده‌سازی استراتژی‌های برخورد و مقابله با ریسک است. بر این اساس در این مرحله 44 ریسک عدم تمکین شناسایی شد که در 4 دسته عدم ثبت‌نام و شناسایی، عدم تسلیم، عدم ارائه اطلاعات صحیح (کتمان درآمد)، عدم پرداخت به‌موقع مالیات و نیروی انسانی مجرب و توانمند طبقه‌بندی گردید. سپس با رویکرد دلفی فازی و نظرخواهی از خبرگان این حوزه اعتبارسنجی شد. مدل ارائه‌شده دو مرحله اصلی تحلیل پیش از ثبت‌نام و پس از ثبت‌نام دارد. در مرحله پیش ثبت‌نام لازم است کنترل‌های لازم در خصوص دلایل قانونی ثبت‌نام متقاضیان انجام شود و مقام مالیاتی می‌تواند به‌عنوان بخشی از فرآیند ثبت‌نام اطلاعات مندرج در فرم درخواست مؤدی را با اقلام سایر ثبت‌نام‌ها با استفاده از همان کد پستی، نشانی منازل، شماره تلفن همراه، حساب‌های بانکی، پایگاه‌های داده‌های مشکوک و داده‌های سایر دستگاه‌های دولتی مطابقت دهد. همچنین برقراری تماس‌های اولیه با مؤدی برای اطمینان از صحت و اصالت اطلاعات ارائه‌شده، تلاشی برای مقابله با تقلب است. در مرحله تحلیل پس از ثبت‌نام علاوه برآموزش و ارائه خدمات مشاوره در خصوص ریسک‌های تنظیم اظهارنامه، پرداخت و ابراز مالیات، دخالت دستگاه مالیاتی زمانی انجام می‌شود که ریسک محقق شده باشد و این بعد از انجام ثبت‌نام است. درمجموع، نتایج این تحقیق نیاز به توجه ویژه مقامات مالیاتی برای بهبود فرآیندها و افزایش شفافیت در نظام مالیاتی را نمایان می‌سازد.</p> https://jafci.com/index.php/jafci/article/download/147/101