حسابداری، امور مالی و هوش محاسباتی 3092-7366 3 زمستان 1404 1404 08 10 Identifying the Factors Influencing the Adoption of Management Accounting Techniques in Iranian Commercial Banks شناسایی عوامل بکارگیری تکنیک‌های حسابداری مدیریت در بانک‌های تجاری ایران 1 14 FA علیرضا فخر آبادی دانشجوی دکتری، گروه حسابداری، واحد زاهدان، دانشگاه آزاد اسلامی، زاهدان، ایران حبیب پیری گروه حسابداری، واحد زاهدان، دانشگاه آزاد اسلامی، زاهدان، ایران رضا ستوده گروه مالی و حسابداری، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه میبد، میبد، ایران عباسعلی حق پرست گروه حسابداری، واحد زاهدان، دانشگاه آزاد اسلامی، زاهدان، ایران Journal Article 1404/04/04 Given the importance of Iran's utilization of modern technologies and the recent significant global transformations—as well as the need for creative thinking, professional competence, and strategic foresight to prevent the widening income gap with leading countries in this field—and considering the rapid and constant pace of technological change, the present study explores the dimensions, components, and indicators of management accounting techniques in Iranian commercial banks. To this end, experts and specialists were selected, including university faculty members, seasoned professionals, and managers with at least ten years of experience in management accounting. Sampling was conducted purposefully, and a total of 15 interviews were carried out. The data obtained from the interview transcripts were analyzed using MAXQDA software to enhance precision and accelerate the research process. Based on the qualitative methodology adopted in this study, through the three stages of open coding, axial coding, and selective coding, a set of concepts and categories was extracted. The concepts derived from the data of 15 semi-structured interviews were classified into 17 core categories. The qualitative findings of this research indicate that the implementation of modern management accounting techniques in banks not only improves resource allocation and reduces redundant costs but also plays a crucial role in enhancing service quality, increasing customer satisfaction, and creating competitive advantage. These techniques can be extended from the tactical level to the strategic level of the organization. Moreover, the findings suggest that the success of banks in an era characterized by competition, digitalization, and environmental imperatives necessitates moving beyond traditional accounting boundaries and adopting multidimensional evaluation and decision-making systems. These techniques should not be implemented in isolation but rather within an integrated framework aligned with the bank's overarching strategy. نظر به اهمیت بهره گیری کشور ایران از فناوری‌ها نوین و تحولات چشمگیر اخیر در سطح جهانی و نیاز به تفكر خلاق و كارآزمودگی و تدبیر برای جلوگیری از گسترش شكاف درآمدی با کشورهای پیشرو در این زمینه و همچنین روند سریع و دائمی تغییرات فناوری، پژوهش حاضر به تبیین ابعاد ، مولفه‌ها و شاخص‌های تکنیک‌های حسابداری مدیریت در بانک‌های تجاری ایران پرداخت. برای این منظور، از متخصصین و خبرگانی که اعضای هیئت علمی دانشگاه ها، کارشناسان خبره و مدیرانی که حداقل 10 سال سابقه در حسابداری مدیریت داشته انتخاب و نمونه گیری به صورت هدفمند و در مجموع 15 مصاحبه انجام شد. داده‌های بدست آمده از متن مصاحبه ها، جهت دقت هرچه بیشتر و افزایش سرعت انجام پژوهش، به وسیله نرم افزار مکس کیودا (MAXQDA) مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. مطابق روش‌شناسی کیفی اتخاذ شده در این پژوهش، طی سه مرحله کدگذاری باز، محوری و انتخابی، مجموعه‌ای از مفاهیم و مقوله‌ها استخراج شد. مفاهیم از داده‌های حاصل از 15 مصاحبه نیمه‌ساختاریافته به‌دست‌آمده و در قالب 17 مقوله اصلی، دسته‌بندی شدند. داده‌های کیفی این پژوهش نشان دادند که پیاده‌سازی تکنیک‌های نوین حسابداری مدیریت در بانک‌ها، نه‌تنها منجر به بهبود تخصیص منابع و کاهش هزینه‌های زائد می‌شود، بلکه نقش بسزایی در بهبود کیفیت خدمات، افزایش رضایت مشتریان و ایجاد مزیت رقابتی ایفا می‌کند. این تکنیک‌ها می‌توانند از سطح تاکتیکی به سطح استراتژیک سازمان نیز تعمیم یابند. همچنین یافته‌ها نشان می‌دهند که موفقیت بانک در عصر رقابت، دیجیتالی‌شدن و الزامات زیست‌محیطی، نیازمند عبور از مرزهای سنتی حسابداری و پیاده‌سازی سیستم‌های چندبعدی ارزیابی و تصمیم‌گیری است. تکنیک‌ها باید نه به‌صورت جداگانه، بلکه در یک چارچوب تلفیقی و هماهنگ با استراتژی کلان بانک پیاده شوند.

https://jafci.com/index.php/jafci/article/download/122/125