حسابداری، امور مالی و هوش محاسباتی 3092-7366 3 پاییز 1404 1404 07 01 Evaluation of Systematic Risk of Assets Using a News Analysis Approach in the Tehran Stock Exchange ارزیابی ریسک سیستماتیک دارایی‌ها با رویکرد تحلیل اخبار در بازار بورس تهران 1 16 FA زهره معمارپور گروه مدیریت مالی، واحد یزد، دانشگاه آزاد اسلامی، یزد، ایران. غلام رضا عسکرزاده دره گروه مدیریت مالی، واحد یزد، دانشگاه آزاد اسلامی، یزد، ایران. حمید خواجه محمودآبادی گروه مدیریت مالی، واحد یزد، دانشگاه آزاد اسلامی، یزد، ایران. سیدیحیی ابطحی گروه اقتصاد، واحد یزد، دانشگاه آزاد اسلامی، یزد، ایران Journal Article 1404/01/18 <p>Systematic risk plays a critical role in the assessment and management of financial assets and is increasingly influenced by information flow and investor behavior, both of which must be properly identified. Accordingly, this study, with a focus on the Tehran Stock Exchange, sought—for the first time in Iran—to examine the effect of sentiment conveyed through news on the variations in realized beta coefficients of companies. The approach of this research is applied and mixed-method (quantitative and qualitative), and the data were collected from a purposive sample of 74 companies across 10 stock market industries during the years 2020 to 2023. Key variables were extracted from daily news using artificial intelligence technologies and natural language processing methods, and the analysis was performed using a dynamic panel econometric model with fixed effects. The results revealed that positive sentiment derived from news significantly reduces the systematic risk of companies on the day the news is released; whereas news silence and high tonal similarity between company-specific news and general market news increase systematic risk. Additionally, daily trading volume—as an indicator of liquidity—was found to have a decreasing effect on beta. Therefore, systematic risk is not only influenced by economic factors but is also strongly dependent on the quality and tone of disseminated information. These findings offer novel insights into the dynamics of systematic risk in Iran’s capital market based on informational and behavioral factors.</p> <p>ریسک سیستماتیک نقشی اساسی در سنجش و مدیریت داراییهای مالی ایفا می‌کند و به طور فزایندهای تحت تأثیر اطلاعات و رفتار سرمایه گذاران قرار دارد که بایستی مورد شناسایی قرار گیرد. از اینرو در این پژوهش، با تمرکز بر بازار بورس تهران، تلاش گردید تا برای نخستین بار در ایران، اثر احساسات منتقل شده توسط اخبار بر تغییرات بتای تحقق یافته شرکتها مورد بررسی قرار گیرد. رویکرد این مطالعه کاربردی و ترکیبی (کمی و کیفی) بوده و داده‌ها از نمونه‌ای هدفمند شامل ۷۴ شرکت از ۱۰ صنعت بورسی، طی سال‌های ۱۳۹۹ تا ۱۴۰۲ جمع آوری گردید. متغیرهای کلیدی از طریق فناوری‌های هوش مصنوعی و روشهای پردازش زبان طبیعی از اخبار روزانه استخراج گردیده و با بهره گیری از مدل اقتصادسنجی پانل پویا با اثرات ثابت تحلیل شد. نتایج حاصل نشان داد که احساس مثبت ناشی از اخبار، به طور معناداری منجر به کاهش ریسک سیستماتیک شرکت‌ها در روز اعلام خبر می‌شود؛ در حالی که سکوت خبری و مشابهت بالای لحن اخبار شرکت با اخبار بازار، ریسک سیستماتیک را افزایش می‌دهند. همچنین حجم معاملات روزانه به عنوان شاخصی از نقدشوندگی، اثری کاهنده بر بتا داشته است. لذا ریسک سیستماتیک نه‌تنها تحت تأثیر عوامل اقتصادی، بلکه به شدت وابسته به کیفیت و لحن اطلاعات منتشره است و بینش‌های نوینی را در خصوص پویایی ریسک سیستماتیک در بازار سرمایه ایران بر پایه عوامل اطلاعاتی و رفتاری ارائه می‌دهند.</p> https://jafci.com/index.php/jafci/article/download/121/87